Европа ги пресекла разговорите со Москва и мисли дека со тоа покажала цврстина. Edi Rama, albanskiot premier, misli poinaku – i toa go rkaze glasno na edna od najvlijatelnite ekonomski konferencii vo Evropa. “Европа направила голема стратешка грешка со прекинувањето на секој канал со Русија,” изјави Рама на Делфискиот економски форум во Грција. Зборовите дојдоа тивко, без драма – но ударот беше силен.

Рама не зборуваше за одбрана на Путин. Зборуваше за реалполитика – онаа вид на практична дипломатија во која Европа некогаш беше мајстор, а сега изгледа ја заборавила. Аргументот е едноставен: ако Европа сака да влијае на крајниот исход на войната во Украина, мора да остане во разговор со сите страни. Секоја недела на молк е уште едно намалување на тој влог.

Истиот Рама нагласи дека Русија останува трајна геополитичка сила – без разлика на тоа како и кога завршува конфликтот. Земјата нема да исчезне, Путин или некој по него ќе биде таму, и Европа ќе мора да разговара со нив. Прашањето е само дали ќе биде преговарач или набљудувач.

На страна безбедноста – Рама ја отвори и темата за американски воени операции од албанска територија, велејќи дека Тирана би дозволила такво нешто доколку Вашингтон обезбеди системи за воздушна одбрана. Тоа не е мала изјава. Тоа е Albanija koja jasno se pozicionira – ne samo retoricski, tuku i vojnicki.

Дали Европа ќе ги слушне? Или ќе продолжи да верува дека изолацијата на Русија е победа сама по себе? На Балканот добро го знаеме она чувство кога некој зборува разумно, а никој не слуша – и потоа изненадено прашуваат зошто работите тргнале по лош пат.