На самитот на Европската политичка заедница во Ереван, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова зборуваше на панел заедно со францускиот претседател Емануел Макрон и италијанската премиерка Џорџа Мелони на тема – борба против трговија со дрога. Нејзината централна теза – интеграцијата на Западен Балкан во ЕУ е предуслов за ефикасна борба против оваа индустрија.

„Балканот е транзитна зона за наркотични операции”, изјави таа во еден од делот на нејзината реч, со ставаење на акцент на тоа дека надворешни актери ја користат тоа подрачје за да го дестабилизираат Европа. Потоа, во посебна средба со романскиот претседател, го потврди ставот – „силна регионална соработка е важен фактор” во европското политичко обединување.

Реториката е позната, но контекстот е свеж. ЕУ – која со децении ги одлага западнобалканските аплицирања – сега се соочува со нараснување на криминални мрежи кои оперираат токму преку оваа географска линија. Албански, балкански, турски, понекогаш и арапски синдикати го користат регионот како склад, преточник, перан за пари. Сиљановска не каза ништо ново – но го кажа во соба каде досега не сакаа да го слушнат.

Прашањето кое се крие зад нејзината реторика е поинаку поставено. Дали ЕУ ќе земе сериозно западнобалканско интегрирање само ако види безбедносна закана за себе? Историјата кажува нешто такво. Косовската криза 1999, Босанската 1995, Албанското 1997 – сите овозможија европски одговор кога Брисел разбра дека дишината на мафии во регионот стасува до Виена, Минхен, Милано. Сега тоа повторно се случува – со дрогата.

За македонските читатели, прашањето е уште поспецифично. Колку институциите во Скопје се подготвени да играат партнер во борба, ако веќе има случаи на полициски функционери поврзани со криминални мрежи? Сиљановска бара ЕУ да го признае Балканот како партнер. ЕУ можеби ќе одговори – но што е она што Скопје нуди како доказ за сериозност? Тоа прашање, во еден ден на самит, никогаш не се поставува. Но во Брисел се пишува во цврсти забелешки.