Сите четири големи аеродроми во Москва – Шереметјево, Внуково, Домодедово и Жуковски – паузираа летови вчера попладне после активирање на протоколот „Ковер”. Тоа е код кој руските воздухопловни сили го активираат при било каква воздушна закана од беспилотни летала. Според градоначалникот на Москва Сергеј Собјанин, противвоздушните сили соборија десет украински дронови кои летаа кон главниот град.

Изјавата на Собјанин: „Силите за противвоздушна одбрана го одбија нападот на уште еден дрон што леташе кон Москва.” Тимови за деблокирање и истрага ги собираат остатоците од соборените летала. Не се известени жртви или штети.

Што е протоколот „Ковер”? Во преснова – „килим” – и тоа е добар описен термин. Целиот воздушен простор над Москва се „покрива” со забрана за летови, и сите четири аеродроми се ставаат на чекање. За град со повеќе од 60 милиони патници годишно, ова не е тривијална мерка. Тоа значи дека се менуваат стотици летови, илјадници патници остануваат во неизвесност, и руските авиокомпании претрпуваат значителни загуби секој пат кога ќе се активира.

Овој не е првиот пат во последно време. Дроновите кои достасуваат до Москва станаа нормална појава во последните месеци. Во 2024 и 2025 година имаше десетици такви инциденти. Поранешниот наратив на Кремљ – дека војната во Украина не ги допира руските цивили – постојано се распаѓа од дроновите кои најдуваат пат и до Москва, и до руски нафтени рафинерии, аеродроми и воени бази длабоко во внатрешноста.

За Балканот ова е важна слика. Дроновите ја редефинираат војната. Тие се евтини, тешко се откриваат, и можат да го преминат фронтот од стотици километри. Ниту еден балкански град не е осигурен против овие закани. Скопје, Белград, Сараево, Тирана – сите се на досег на евтин дрон со едноставна навигација. Ако НАТО членките се ранливи (Москва не е НАТО, но има поголема ПВО од било кој балкански град), тогаш ние сме многу поранливи.

Прашањето кое Кремљ не сака да го одговори: зошто украински дрон го пробива воздушниот простор на Русија секој месец? Официјалното објаснение е дека сите се соборуваат, дека ПВО работи. Но активирањето на „Ковер” протоколот по правило значи дека постои реална закана – не паника, туку проценка. Москва неколку пати веќе вели „све е под контрола”, и неколку пати веќе се покажа дека контролата е делумна.