ЕУ додава такса од 2 евра за пратките од Тему и Шеин: За купувачите во Македонија не важи, барем засега

Од 1 ноември Европската Унија наплаќа нов надоместок од две евра за обработка на пратките што пристигнуваат од земји надвор од Унијата. Тој се додава на привремената царина од три евра, воведена на 1 јули за пратки под 150 евра. Мерката ги гаѓа токму Тему, Шеин и Алиекспрес, иако правилата не се ограничени само на кинески компании.

Двете давачки имаат различна цел. Царината треба да ги изедначи условите со трговците што увезуваат на вообичаен начин, а надоместокот да ги покрие трошоците за контроли. Логиката е јасна и е напишана отворено: е-трговијата претставува несразмерно голем трошок за царинските управи на Унијата.

Малата нарачка повеќе не е мала

Советот на ЕУ наведува две евра по артикл, а царината се наплаќа по вид стока, па бројката брзо расте. Во еден пример, купувач што во една пратка ќе нарача маица, паричник, слушалки и шише за вода плаќа 12 евра царина и уште осум евра нов надоместок, пред ДДВ. На 20 евра давачки купувачот може да се сети зошто некогаш купувал кај локалниот трговец.

Официјално, обврската е на платформите, продавачите и превозниците, а дали трошокот ќе го префрлат на купувачот зависи од нивната ценовна политика. Бројките покажуваат дека Брисел знае што прави: според Европската комисија, само од царината од три евра бројот на мали пакети меѓу јули и септември паднал за 60 проценти. И покрај тоа, дневно во Унијата влегуваат околу пет милиони пакети, а во 2024 година 91 процент од овие пратки биле испратени од Кина.

Од собраните средства, 75 проценти одат во буџетот на Унијата, а 25 проценти ги задржуваат земјите членки. Царината од три евра е привремена и треба да важи до 2028 година, кога се очекува нов информатички систем за царински постапки.

А кај нас?

За купувачите во Македонија оваа одлука сама по себе не значи нова такса. Македонија не е членка, важи домашната царинска и даночна регулатива и од мерката не може да се заклучи дека сите нарачки од Тему за Македонија од денес поскапуваат. Унијата ги брои своите пакети, ги мери своите трошоци и си ја штити својата трговија. Дали некој кај нас воопшто ги брои нашите?