Прашање со поразителна едноставност испрати Марија Захарова, портпарол на руското надворешно министерство, до ерменското раководство: „На чија сте страна?”. Не е ова дипломатска формулација. Тоа е јазик кој Кремљ го користи кога партнерството се претвора во пресметка.

„Руското општество со длабока огорченост го запомни фактот дека Ерменија, која ние сме навикнале да ја сметаме за пријателска, братска земја, послужи како платформа за терорист”, изјави Захарова. Контекстот – Ереван прими личност која Москва ја смета за непријателски елемент, додека ерменскиот премиер Никол Пашињан сè повеќе гледа кон Брисел и сè помалку кон Кремљ.

Ерменија во 2024 ја суспендира членство во ОДКБ (рускиот воен сојуз), откако Москва не интервенираше при азербејџанскиот напад врз Нагорно Карабах. Потоа дојде формална изјава за намера за членство во ЕУ. Неодамнешниот ерменско-европски самит донесе заедничка декларација која признава тоа стремење. Путин во април предупреди дека Ерменија не може истовремено да биде во ЕУ и во рускиот царински сојуз. Сега Захарова го заострува тонот.

„Никој од сегашното ерменско раководство не го игнорираше Зеленски. Па на чија сте страна?” – беше вториот удар на Захарова. Превод: ако ви е удобно со украинскиот претседател, тогаш не очекувајте дека ние ќе ве гледаме како сојузници. Тоа е исконот на дипломатската игра – не може да се седи на две столчиња во војна за која светот ги бара јасните позиции.

За Балканот ова е поучна приказна. Земјите кои зависеа од Москва за енергија, безбедност или политичка подршка, сега доживуваат свои верзии на овој дилема. Србија сè уште официјално одбива да се определи. Бугарија и Романија одавна се на западната страна. Ерменија е примерот за тоа што се случува кога мала земја одлучи да го прекине врзот – заплатата е политичко обвинение од страна од која некогаш зависеше.

Дали ова значи дека Ерменија ќе се одрече од сè рускo? Не. Но значи дека ерата на еднозначни сојузништва на „пост-советскиот простор” е завршена. Москва сега тоа го разбира – и затоа ги бара оние кои сè уште може да ги дисциплинира со јазикот на родството. Прашањето е дали тоа ќе функционира во ера каде што секој мал партнер има избор, и каде што Брисел нуди алтернативи кои порано не биле возможни.