Амбасадата на САД во Багдад вчера издаде безбедносно предупредување со кое ги повикува сите американски државјани во Ирак веднаш да ја напуштат земјата. Причината – ескалирани закани од проирански милиции кои оперираат во регионот.

Конкретно, амбасадата препорачува: „избегнувајте места посетувани од странци, западни хотели и објекти кои може да бидат цели на напади.” Препорачано е и да не се посетува самата амбасада во Багдад или конзулатот во Ербил – сценариото за ракети, дронови и минофрлачки напади е реално и активно. Во минатите месеци имало напади и на Меѓународната зона во Багдад, и на објекти близу аеродромот во Ербил.

Ова е важна точка. Кога амбасадата на земјата советува сопствените граѓани да не доаѓаат во самата амбасада, тоа е признание дека дипломатската мисија не може да гарантира безбедност во главниот град на земјата-домаќин. Под нормални услови, амбасадите се сметаат за најбезбедни точки за сопствените граѓани во странство. Тоа повеќе не важи за Багдад.

Контекстот е поширок. Иранско-американските тензии во последните месеци ескалираа на повеќе фронтови – во Сирија (после паѓањето на Асад), во Јемен (со Хутиите), во Либан (со Хезболах после војната во Газа), и во Ирак (со Хашд ал-Шааби, проирански шиитски милиции вградени во иракската војска). Ирак е парадоксална земја – формално е сојузник на САД, но дел од воениот апарат е под контрола на проирански актери.

Зошто Информер и слични српски пропагандистички медиуми (или нивниот еквивалент во Русија) ја прикажуваат сликата како „Иран ги порази САД”? Тоа е реторика, не реалност. Повлекувањето на американски државјани не е воено пораз – тоа е дипломатска мерка на претпазливост. Но, она што е реално и не треба да се игнорира е дека САД во последниве години постојано ги намалуваа своите ангажмани во Блискиот Исток. Од Авганистан се повлекоа во 2021. Од Сирија – постепено. Сега и Ирак станува „проблематичен партнер”.

За Балканот значењето е стратегиско. Ако Вашингтон се свива во Блискиот Исток, тоа значи дека има повеќе ресурси и фокус во Источна Европа. Тоа е добра вест за Полска и Балтикот, но и за Балканот, каде што американскиот воено-дипломатски ангажман е повисок од пред десет години (КФОР во Косово, бази во Романија и Бугарија, посеминарни активности со балканските армии). Не е „америкот ги напушта сите” – туку „америка преструктурира”. Балканите се кандидати за поголема внимание, не помала.