Од Брисел, поинаков тон кој звучи многу слично на стариот. Бугарската министерка за надворешни работи Велислава Петрова-Чамова, во првото обраќање на советот на министри на ЕУ, ја повтори бугарската позиција – без уставни измени, нема напредок за Македонија.

Конкретно, Софија сака да го имплементира договорот од 2022-та година (т.н. „француски предлог”) – Бугарите да влезат во преамбулата на македонскиот Устав. Покрај тоа, се бара и почитување на Договорот за добрососедство од 2017-та, мерки против говор на омраза, отворање на југословенските архиви, и рехабилитација на жртвите на „комунистичкиот режим”.

„Прозорецот за ширење на ЕУ може да биде отворен во наредните години, но Македонија ризикува да ја пропушти можноста ако не ги исполни обврските”, изјави Петрова-Чамова. Со други зборови – времето тече, и тоа не работи на наша страна.

Бугарија прави една клучна промена во наративот. Прашањето веќе не е „билатерален спор”. Сега е „дел од релациите на ЕУ со кандидатската земја”. Тоа значи дека стопанството на Брисел нема да биде „посредник” – туку „спроведувач” на бугарските барања. Тоа е стратешки потег кој ѝ ги отвара рацете на Софија да користи 27 земји-членки наместо да преговара сама.

Македонскиот министер Тимчо Муцунски реагира – „процесот на пристапување во ЕУ треба да биде ослободен од билатерална условеност”. Тоа што официјално го кажува Скопје. Но реалноста – 27 земји-членки на ЕУ. Една од нив – Бугарија – има право на вето. И со тоа правото ќе се користи додека Софија не добие она што го бара.

Што нуди овој пат Бугарија? Никаков нов притисок не е воведен – туку искрено воведување на старите барања во новата комуникација. Албанија и Црна Гора прават „конкретен напредок” во ЕУ интеграциите, додека Македонија ризикува да остане. Целиот наратив е – сите можат, ние не. И тоа звучи познато за било кого што во последните 20 години го следеше дипломатскиот живот на Балканот.

За Македонија ова е стара дилема со нови актери. Уставни измени – партиите сите против, бирачите неподготвени, реалноста – процес со долги застои. Бугарија сега имплицитно вели „или сега, или никогаш”. И тоа, во контекст на нова влада во Софија, не е празно ладно.