На 9 мај, Денот на Европа, во Скопје ќе се одржи Конгрес на обединувањето на коалицијата ВЛЕН. Петте албански политички субјекти кои го сочинуваа коалицискиот блок официјално ќе се претворат во една политичка партија. 850 делегати се очекуваат на Конгресот – и тоа го прави ова едно од најголемите политички консолидации во албанскиот политички корпус во Македонија низ годините.

„Кога се создаде ВЛЕН, не сите веруваа дека ова патување ќе стигне до тука”, соопштија од коалицијата. „Имаше такви што очекуваа поделби, замор и неуспех. Имаше и други што отворено работеа ова обединување никогаш да не се случи.” Реторика која сугерира дека процесот не беше едноставен. Превод: имало внатрешни и надворешни обиди да се скрши коалицијата – и таа отстапила.

Главниот аргумент на ВЛЕН е едноставен: фрагментацијата на албанскиот политички блок не носи победи. „Албанците не победуваат кога политиката се фрагментира, туку кога енергијата и претставувањето се обединуваат и организираат.” Тоа е аргумент кој политичарите од албанскиот блок го изнесувале и претходно, но никогаш не успевале да го реализираат во практика. ДУИ деценија беше доминантна, потоа ВЛЕН го заземе тоа место. Сега ВЛЕН се консолидира во еден субјект.

Што значи ова за македонскиот политички пејзаж? Прво – повеќе тежина при коалициски преговори. Една единствена партија со 850 делегатска база може да наметне услови повлијателно отколку пет одделни партии со заеднички став. Второ – можна загуба на разнообразие. Кога албанскиот политички корпус беше распаднат на повеќе субјекти, граѓаните имаа повеќе политички опции. Една партија значи една политичка линија.

За Балкан читателот ова не е нов модел. Слични процеси на „консолидација на национален блок” видело Косово (со партиите формирани од воените движења), Албанија (со конзилиумите околу Едвард Рама), и Босна (со националистичките блокови). Прашањето кое политичарите ретко го отвораат: дали обединување секогаш е напредок, или понекогаш е и затворање на алтернативи?

Една работа е сигурна. На 9 мај, Денот на Европа, во Скопје ќе се напише ново поглавје на македонската албанска политика. Дали тоа поглавје ќе биде одличено со успех или со внатрешни тензии – тоа го одредуваат луѓето кои утре ќе влезат на Конгресот, и одлуките што ќе ги земат со 850 гласа.