Стоте најпрофитабилни компании во Македонија во 2025 година заработиле заедно 881.1 милион евра. Тоа е зголемување од 119.5 милиони евра во однос на 2024, или околу 16%. Се чита како здрав сигнал за домашната економија – до моментот кога ќе се сетите дека половината од таа добивка отиде на 13 компании.

Тие 13 компании – сите со индивидуална добивка над 16 милиони евра – заработија 366.3 милиони евра вкупно. Тоа значи: 87 компании ги делеа останатите 514.8 милиони, или просечно по 6 милиони секоја. Концентрацијата на профит е реалност во секоја економија, ама македонската е особено остра.

На врвот на листата е Џонсон Мети (Johnson Matthey) – британска индустриска групација која во Македонија произведува катализатори за автомобили. Нивната добивка во 2025: 73.15 милиони евра. Едно работило – тоа е странска инвестиција, не домашна компанија.

На второто место е Македонски Телеком со 40.6 милиони евра – повеќе или помалку лошо познат во еко-системот. На третото место е Алкалоид, една од ретките домашни компании на врвот.

Овој наод не е безначаен. Осум од десет најпрофитабилни компании остануваат истите како лани. Влегуваат само две нови – А1 Македонија и Макпетрол. Тоа значи: на врвот на македонската економија речиси нема ротација. Истите играчи, истите сектори, истите профити. Тоа е стабилност за инвеститорите – и проблем за младите дизајнери, основачи на стартапи, или било кој со нова идеја.

Доминантни сектори: автомобилска индустрија, металургија, енергетика, телекомуникации, фармација, градежни материјали, прехранбена индустрија. Цементари, телекоми, лекови, цигари, пиво. Тоа е економиски модел кој повеќе личи на 1990-тите отколку на 2026. Каде се ИТ компании? Каде се извозни производители на машини? Каде се стартапи кои растеа надвор од Македонија?

Прашањето кое ова го одазвал: зошто 77 компании го зголемиле профитот, а 23 го намалиле? Не е дадено – но во контекст со неколку години инфлација и енергетска нестабилност, тоа значи дека повеќе компании го пренеле трошокот на купувачот. Ние сме ги платиле тие добивки. Тоа е реалноста зад убавите бројки.