Една недела откако Anthropic поднесе документи за излез на берза, и OpenAI направи истиот потег – доверливо, преку објава на блог. Компанијата зад ChatGPT, последно проценета на 852 милијарди долари, поднесе нацрт-пријава до американската комисија за хартии од вредност. Трката меѓу двете најголеми имиња во вештачката интелигенција (ВИ) сега се сели од моделите кон Волстрит.

„Доверливо поднесување” звучи мистериозно, но е едноставно: компанијата ги почнува подготовките без јавно да ги открие финансиите и ризиците, оставајќи го одредувањето на цената на акцијата за подоцна. OpenAI самата признава дека ова е „сложен сет на компромиси” и дека потегот ѝ дава опција да излезе на берза побрзо ако тоа се покаже како најдобро. Превод: чуваме врата отворена, не ветуваме датум.

Зад филозофските изјави за тоа како „ВИ треба да ѝ користи на цело човештво” седат побрутални бројки. OpenAI неодамна потфрли по нови корисници и приходи, а финансиската директорка Сара Фрајар отворено изрази загриженост за огромните трошоци за дата центри. Во март компанијата собра 122 милијарди долари – најголемиот круг на финансирање во историјата на Силикон Вали – но проекциите велат дека и во 2028 ќе троши повеќе отколку што заработува, со загуба од околу 85 милијарди долари таа година.

Споредбата со ривалот боли. Anthropic на секундарниот пазар скокна до трилион долари, надминувајќи ја OpenAI. Според Дејвид Шапиро, основач на OpenVC, годинашниот раст на Anthropic достигнал 123 проценти, наспроти само 11,3 проценти кај OpenAI. Инвеститорите сепак ги третираат двете како „двојни победници” во трката на големите јазични модели – што е убав начин да се каже дека никој не сака да го промаши следниот гигант.

А има и трет играч во редицата: SpaceX, што се очекува да дебитира при 1,75 трилиони долари. Три технолошки гиганти на берза во рок од неколку месеци – концентрација каква што не е видена од дот-ком бумот. Тука е и стапицата: кој прв ќе излезе, прв ќе го фати сè поскапиот ВИ-капитал, а оној што чека ризикува да наследи туѓи цени.

Зад еуфоријата висат и сенки што инвеститорите ќе мораат да ги гледаат – тужби во кои се тврди дека четботот наштетил на деца, нерешени прашања околу управувањето уште од денот кога бордот го отстрани, па веднаш го врати Сем Алтман. Кога вредноста на една компанија надминува цели национални економии, прашањето не е дали ќе излезе на берза, туку кој ќе остане да плаќа кога музиката ќе застане.