Додека Софија поставува услови за нашиот пат кон ЕУ, во самата Европа се крева глас дека токму Бугарија е таа што треба да се извинува. Европската слободна алијанса – сојуз на европски партии што ги застапуваат регионите, малцинствата и народите без своја држава – едногласно усвои декларација со која бара Бугарија да се извини за злосторствата врз македонското малцинство и за неговата насилна асимилација.

Декларацијата не е општа фраза. Таа конкретно бара Бугарија да ги спроведе 14 случаи изгубени пред Европскиот суд за човекови права во Стразбур – случаи што се однесуваат на одбивањето да се регистрираат македонски здруженија. Бугарија и денес одбива да признае дека на нејзина територија воопшто постои македонско малцинство.

Алијансата оди и подалеку, опишувајќи ја состојбата како „една од најсериозните кризи со човековите права во ЕУ”. Историскиот корен го гледа во денационализаторските политики од времето на Тодор Живков по 1963 година, и потсетува дека и денешни бугарски политичари ја повторуваат истата реторика – дека Македонците „не смеат и не можат да постојат”.

Декларацијата ја именува и онаа формула што добро ја познаваме: „Македонија во ЕУ – да, но македонизам – не.” Со други зборови, влез во Унијата во замена за откажување од сопствениот идентитет. Кога една европска организација отворено го нарекува тоа уцена, можеби е знак дека приказната што со години ни ја сервираат како „технички прашања” има и друга, многу појасна страна.