Природно богатство старо илјадници години, заштитено со закон од 2008 – а сепак некој се „сетил” приватно да наплаќа влез на него. Камените кукли во Куклица кај Кратово, едно од најретките геоморфолошки чуда во земјава, станаа симбол на тоа како државата ги остава своите бисери на милост и немилост.

Локалитетот брои околу 150 земјени пирамиди високи од четири до десет метри, обликувани со милениуми ерозија врз вулканска карпа. Народното предание вели дека станува збор за вкаменети сватови од проколната „весела свадба” – но науката е попрозаична: формациите се стари до 20.000 години, не милиони, како што понекогаш се тврди.

Проблемот е поинаков и поприземен. Според извори, приватни лица без никаква законска основа поставиле импровизирани рампи и со години наплаќаат влез од домашни и странски туристи. Ветената заштитарска служба не функционира на терен, нема физички бариери што би ги спречиле посетителите да газат по кревката карпа, а новиот инфо-центар, иако буквално го засенува локалитетот, ретко е отворен.

Цената на ова занемарување е мерлива. Научниците проценуваат дека најпознатата група фигури ќе опстои уште само 500 до 700 години – а тоа време може да се преполови ако газењето и лошото управување продолжат. Кратовската општина, Министерството за животна средина и Министерството за култура со децении си ја префрлаат одговорноста.

И тука е суштината. Кога ниедна институција не сака да биде газда, секогаш се појавува некој што ќе наплаќа како да е. Камените кукли преживеале илјадници години сами; прашањето е дали ќе преживеат уште неколку децении од нашата грижа.