Понекогаш најискрената реченица на еден политичар е онаа што ќе му се омакне. Доналд Трамп ненамерно откри зошто склопил договор со Иран: „Не сакав економска катастрофа. Ако продолжевме вака, можеше да се случи.” И со таа реченица, целата претстава за тврдата рака се распадна.

Републиканците беснеат. Поранешниот потпретседател Мајк Пенс го нарече договорот „чиста капитулација и попуштање пред непријателот”, а во редовите на сенаторите се слушаше дека и Реган би се превртел во гробот. Критиката не е само партиска поза – таа погодува во нешто вистинско: лидер што ги носи најголемите одлуки гледајќи во берзата, а не во стратегијата.

Зашто токму тоа го откри Трамп. Берзата скокала „како ракета” кога мирот изгледал близок, и паѓала драматично кога преговорите запнувале – и тие движења му ја кроеле политиката. Со прифаќањето на договорот, пораката до Иран и до сите други противници е јасна: доволно е да се издржи економскиот притисок, и Америка ќе попушти. Иран сега ја држи картата на Хормузскиот теснец посилно од кога било.

За балканскиот читател, ова е лекција за тоа како изгледа моќта одблиску – не како челична волја, туку како човек што гледа во графикони. Нас постојано нè убедуваат дека големите сили имаат долгорочни планови, дека секој потег е дел од голема шаховска партија. А еве еден од најмоќните лидери на светот признава дека одлучувал според дневниот пазар. Можеби целата игра отсекогаш била поситна отколку што ни ја продаваат – прашање на нерви и берзански индекси, не на принципи.