„Честитаме, Финска, го достигнавте врвот на безбедноста“ – реченица што од Москва звучи како закана, а не како честитка.

Дмитриј Медведев, потпретседателот на рускиот Совет за безбедност и поранешен претседател на Русија, објави на мрежата X дека Финска од сега е на списокот на руски нуклеарни мети. Поводот е конкретен: финскиот претседател Александер Стуб на 1 јули потпиша измени на Законот за нуклеарна енергија со кои се дозволува увоз, транзит и превоз на нуклеарно оружје низ финска територија. Медведев не се воздржа од сарказам: „Финска ја укина забраната за примање нуклеарно оружје на својата територија. Што менува тоа за Финците? Само една ситница: нивната земја сега е на списокот на руски нуклеарни мети.“

Финска, се разбира, не го направи ова од каприц. Измената го усогласува финското законодавство со членството во НАТО – земја што со векови градеше неутралност, а по руската инвазија на Украина за нецели две години влезе во Алијансата и целосно ја смени својата безбедносна доктрина. Финскиот министер за одбрана Анти Хакенен појасни дека новите правила ѝ овозможуваат на Финска целосно да го користи нуклеарниот чадор на НАТО. Стуб, пак, додаде дека Финска не планира да стационира сојузничко нуклеарно оружје на своја почва – сака само полноправно членство без ограничувања.

Значи, законот отвора можност, но не носи ниту една бомба на финско тло – барем засега. Тоа не го спречи Медведев да ја претвори работата во закана, што е негова специјалност во последниве години: колку поголема реториката, толку помала вистинската потег зад неа. Прашањето е колку вакви „списоци на мети“ веќе постојат и колку од нив се вистинска стратегија, а колку претстава за домашна публика.

За читателот на Балканот, оваа размена е потсетник колку брзо се менуваат правилата на европската безбедност. Земја што генерации живееше како тампон меѓу Исток и Запад, за две години застана од едната страна на линијата – и веднаш доби закана за возврат. Балканот ги знае и тампон-зоните и списоците на мети од своето минато. Прашањето што останува е дали Европа влегува во период кога нуклеарната реторика повторно станува секојдневие, а ние сме принудени да се навикнеме на неа како на временска прогноза.