Половина денар. Толку го дели дизелот од трицифрена цена. Со новата одлука на Регулаторната комисија за енергетика литар дизел се продава по 99,50 денари – најскап во последните три и пол години.

Историски највисоката цена била регистрирана пред четири години, кога литарот достигнал 111 денари. Значи, сè уште не сме на врвот. Но патот кон него го поминуваме побрзо од сите околу нас.

Бројката што нè издвојува од регионот

Според анализите за периодот од крајот на февруари до крајот на јули оваа година, дизелот кај нас поскапел за 42,8 отсто – од 69,00 на 98,50 денари. Тоа е убедливо првото место на листата.

За споредба, во истиот период: во Косово порастот бил 21,3 отсто, во Албанија 20,3, во Црна Гора 19,7, во Грција 18,7, а во Србија 15 отсто. Во големите европски економии како Германија, Франција и Швајцарија, скокот се движел меѓу 10 и 12 отсто.

Двојно поскап раст од соседите. Речиси четирикратно поголем од западноевропскиот. Истиот регион, истиот пазар на нафта, истите глобални цени – а сосема поинаков резултат на пумпата.

ДУИ во своето соопштение оди уште поблиску: за помалку од еден месец цената скокнала од 82,5 на 99,5 денари, што е 17 денари или 20,6 отсто. Тврдат дека тоа е приближно четири пати повеќе од просечниот пораст во земјите на ЕУ во истиот период.

Зошто дизелот, а не бензинот

Бензините истовремено поевтинија за два денари – ЕУРОСУПЕР 95 сега чини 91 денар, а ЕУРОСУПЕР 98 се продава за 93 денари. Регулаторната комисија посочува дека просечното намалување на цените на нафтените деривати изнесува 1,24 проценти.

Просек од 1,24 отсто намалување, а дизелот на 99,50. Тоа е совршена илустрација на тоа зошто просеците не се доволни. Дизелот не е гориво како другите – тој е основниот енергенс за товарниот транспорт, јавниот превоз, градежните машини и земјоделската механизација.

Секој камион што носи стока до маркетите денес чини повеќе. Секој автобус. Секој трактор. Тоа не е апстракција – тоа е ланец кој завршува кај цената на полицата, и секоја анализа на пазарот го признава тој механизам.

Дополнително, екстра лесното масло за домаќинство поскапува за 0,50 денари и ќе чини 98,50 денари за литар. Тоа е горивото за греење, и таа цена станува релевантна за неколку месеци.

Што прави државата

Владата за оваа недела најави нова анализа на цените, по што ќе носи одлука за евентуално воведување мерки. Од ДУИ пораката е дека другите земји интервенираат со намалување на акцизите и субвенции, додека кај нас цената се приближува до 100 денари.

Анализата ќе покаже што покажува секоја анализа – дека цената е висока. Прашањето кое анализата нема да го одговори е зошто нашиот процентуален раст е двојно поголем од оној во Србија, Албанија и Косово, кои купуваат нафта на истиот светски пазар. Разликата помеѓу 42,8 и 15 отсто не ја објаснува Брент. Неа ја објаснува нешто што се одлучува тука.