Турција, Пакистан и Саудиска Арабија потпишаа договор за заемна одбрана што работи по истиот принцип како членот 5 од НАТО. Напад врз една од трите се смета за напад врз сите три. Договорот е потпишан во петок и го носи името Мекански договор за заедничка одбрана.

Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан веднаш го дообјасни она што сите го помислија. Пактот не е насочен против Иран, вели тој. Тоа е општа обврска за безбедносна поддршка, а не сојуз против конкретна земја.

Три сунитски држави, загрижени поради иранските ракетни удари врз извозниците на нафта во Персискиот Залив, потпишуваат договор за заедничка одбрана – и потоа мораат да појаснат дека тоа нема врска со Иран. Ако објаснувањето беше потребно, значи одговорот е очигледен.

Фидан вели дека целта е зајакнување на заедничкото одвраќање од каков било акт на агресија. Најави и дека Ердоган сака сојузот да се прошири, а како можен кандидат се спомнува Египет. Турција тврди дека останува отворена и за други земји од регионот, но дека ова не заменува постоечки сојузи.

Тука влегува податокот што вреди да се задржи. Фидан потсети дека НАТО брои 32 земји, а ова се, како што рече, многу скромни но конкретни чекори – и дека за нив требале две години и осум месеци.

Зошто ова нè засега

Турција е членка на НАТО. Истата таа Турција сега има и втора одбранбена обврска, потпишана со земја што поседува нуклеарно оружје и со најголемиот извозник на нафта во светот. Договорот предвидува министерски комитет по урнек на НАТО, со седиште во Саудиска Арабија. Оперативните детали ќе се решаваат на првата седница.

Значи структурата постои пред да постои содржината. Тоа е класичен потег на некој што сака да ја има рамката подготвена за моментот кога ќе му затреба.

Балканот има долга практика во читање на вакви потези. Земја што е во еден сојуз и потпишува втор, ретко тоа го прави затоа што првиот ѝ работи одлично. Ердоган со години му го тестира трпението на НАТО – од руските ракетни системи до вета врз проширувањето.

Дали Анкара гради резервен план или само вежба лост врз сојузниците? Одговорот ќе го знаеме кога првиот пат нешто ќе се случи, а Турција ќе мора да одбере кој телефон да го крене.