Turqia, Pakistani dhe Arabia Saudite nënshkruan një marrëveshje për mbrojtje të ndërsjellë që funksionon sipas të njëjtit parim si neni 5 i NATO-s. Sulmi ndaj njërës prej të treve konsiderohet sulm ndaj të treve. Marrëveshja u nënshkrua të premten dhe mban emrin Marrëveshja e Mekës për mbrojtje të përbashkët.

Ministri turk i punëve të jashtme Hakan Fidan menjëherë sqaroi atë që të gjithë e menduan. Pakti nuk është i drejtuar kundër Iranit, thotë ai. Është një detyrim i përgjithshëm për mbështetje në siguri, jo aleancë kundër një vendi konkret.

Tri shtete sunite, të shqetësuara për goditjet raketore iraniane ndaj eksportuesve të naftës në Gjirin Persik, nënshkruajnë marrëveshje për mbrojtje të përbashkët - dhe pastaj duhet të sqarojnë se kjo nuk ka lidhje me Iranin. Nëse sqarimi ishte i nevojshëm, atëherë përgjigjja është e qartë.

Fidan thotë se qëllimi është forcimi i frenimit të përbashkët ndaj çdo akti agresioni. Njoftoi edhe se Erdogani dëshiron zgjerimin e aleancës, ndërsa si kandidat i mundshëm përmendet Egjipti. Turqia pretendon se mbetet e hapur edhe për vende të tjera të rajonit, por se kjo nuk zëvendëson aleancat ekzistuese.

Këtu hyn e dhëna që vlen të mbahet mend. Fidan kujtoi se NATO numëron 32 vende, ndërsa këto janë, siç tha, hapa shumë modestë por konkretë - dhe se për to u deshën dy vjet e tetë muaj.

Pse na prek kjo

Turqia është anëtare e NATO-s. Po ajo Turqi tani ka edhe një detyrim të dytë mbrojtës, të nënshkruar me një vend që zotëron armë bërthamore dhe me eksportuesin më të madh të naftës në botë. Marrëveshja parashikon një komitet ministror sipas modelit të NATO-s, me seli në Arabinë Saudite. Detajet operative do të zgjidhen në mbledhjen e parë.

Pra struktura ekziston para se të ekzistojë përmbajtja. Ky është një lëvizje klasike e dikujt që dëshiron ta ketë kornizën gati për momentin kur do t'i duhet.

Ballkani ka praktikë të gjatë në leximin e lëvizjeve të tilla. Një vend që është në një aleancë dhe nënshkruan një të dytë, rrallë e bën këtë sepse e para i punon shkëlqyeshëm. Erdogani prej vitesh ia teston durimin NATO-s - nga sistemet raketore ruse deri te vetot ndaj zgjerimit.

A po ndërton Ankaraja një plan rezervë apo thjesht po ushtron levë ndaj aleatëve? Përgjigjen do ta dimë kur për herë të parë të ndodhë diçka dhe Turqia të detyrohet të zgjedhë cilin telefon ta ngrejë.