Бројот на загинати во поројната поплава во Непал достигна 469, соопшти непалската полиција. Истиот ден Министерството за надворешни работи во Катманду порача дека странска помош не им е потребна. „Понудата за помош е природна. Нашите безбедносни агенции спроведуваат операции за пребарување и спасување. Засега не ни е потребна таква помош“, изјави портпаролот Лок Бахадур Чхетри.

Во истата земја, во истиот момент, се трага по повеќе од илјада исчезнати – од кои 650 странци, според непалскиот министер за внатрешни работи Судхан Гурунг. Бројот на исчезнати локални жители воопшто не е познат. Црвениот крст соопшти дека цели села се уништени и дека бројни заедници се отсечени поради срушени мостови и непроодни патишта, и дополни реченица што вреди повеќе од сите изјави на властите: „Сѐ уште немаме целосна слика за оваа катастрофа“.

Кога државата вели дека нема потреба од помош

Тука се вкрстуваат две спротивни реченици. Спасувачките служби немаат целосна слика, немаат пристап до дел од теренот, немаат ни број на исчезнати сопствени граѓани – а министерството истовремено вели дека нема потреба од странски тимови.

Едната од тие две реченици не може да биде точна. Или Непал ја има ситуацијата под контрола, или не знае колку луѓе бара. И во двата случаја одбивањето помош не е логистичка одлука, туку политичка.

Кога една држава го одбива тоа што ѝ се нуди, обично не станува збор за капацитет. Станува збор за тоа што би видел странскиот тим кога би стигнал таму: колку мостови паднале, како биле градени, кој ги одобрил, зошто предупредувањата не стигнале до селата навреме. Спасувачките екипи ги вадат луѓето, но и ги фотографираат урнатините.

Мразот што се откина

Причината за катастрофата е она што климатолозите со години го најавуваат за Хималаите. Огромна маса мраз, кал и карпи се урнала во една планинска река и го покренала поројниот бран што ги избришал градовите низводно. Тоа не е обичен дожд што надошол – тоа е ледник што попуштил.

И приказната не е завршена. Непал и Кина во четврток предупредија на нови поплави, бидејќи две езера формирани од двете страни на нивната граница се закануваат да се излеат врз истиот регион што веќе е разурнат. Значи, додека се бројат мртвите од првиот бран, се чека вториот.

Балканот има свои непрочитани предупредувања

Овде е лесно да се гледа Непал како далечна планинска приказна. Не е толку далечна колку што изгледа. Секое лето и оваа страна на Европа добива иста поука во помал формат – порои што однесуваат мостови изградени пред половина век, села до кои се стигнува по еден единствен пат, и извештаи што потоа некаде се загубуваат. Разликата е во бројката, не во механизмот.

А механизмот е познат: инфраструктура градена за поранешна клима, предупредувања што нема кој да ги пренесе до последното село, и институции што после катастрофата зборуваат за тоа колку добро реагирале.

Непал ќе ги изброи своите мртви сам, како што и најави. Прашањето што останува е дали некој ќе изброи колку од тие 469 луѓе можеле да бидат предупредени.