Секоја држава има план за смртта на својот поглавар. Малку од нив признаваат дека планот го составил самиот покојник. Норвешка тоа го признава отворено: протоколот што ќе се изведе на 9 септември во Осло се вика „Операција К“, буквата доаѓа од норвешкото Konge – крал, а голем дел од сценариото Харалд Петти го средил додека уште бил жив.

Планот е изработен во тамошното Министерство за надворешни работи и опфаќа сè – од моментот на смртта до последната лопата земја. Активиран е на 28 август, кога беше потврдена смртта на кралот. Оттогаш Осло не работи ништо друго освен што го извршува текстот што му е даден.

Сценарио по минути

Во 12 часот ковчегот излегува од Кралската палата во црно воено возило, покриен со кралскиот стандард, круната и мечот на кралството. Од Акерсхус и од воените објекти паѓаат 21 топовски истрел. Во 13 часот целата земја молчи една минута – почетокот и крајот ги означуваат три црковни ѕвона. Во 14 часот втора, помала поворка го носи ковчегот до капелата во тврдината Акерсхус, каде обредот е само за семејството. Гробот е во криптата под црквата на тврдината.

Околу 2.000 војници ќе стојат на клучните точки од маршрутата. Обезбедената оска ги врзува трите места што ја држат приказната: палатата, катедралата и тврдината. Шест генерали и адмирали, меѓу нив и началникот на одбраната Ејрик Кристоферсен, го придружуваат ковчегот. Низ градот се поставуваат џиновски екрани за оние што нема да влезат внатре.

Кој доаѓа

Седум од десетте монархии на светот потврдија присуство. Шведска праќа четири генерации одеднаш. Данска доаѓа со кралот Фредерик и кралицата Мери, престолонаследникот Кристијан, поранешната кралица Маргрете и принцезата Бенедикта. Холандија со Вилем-Александар, Максима, престолонаследничката Амалија и Беатрикс. Шпанија со Фелипе, Летисија и кралицата Софија. Белгија, Монако, Лихтенштајн. Од Јапонија доаѓа престолонаследничкиот пар Акишино и Кико – што за јапонскиот двор е далеку поголем гест отколку што изгледа однадвор.

Тоа не е поворка на туѓи гости. Тоа е список на семејства што меѓусебно се роднини и што со векови се држат едни со други. Погребот на еден крал е единствената прилика кога тие се фотографираат сите заедно, и сите го знаат тоа.

Што всушност се погребува

Крајот на церемонијата не е гробот, туку балконот. По погребот новиот крал Хокон Осми со семејството излегува пред собраниот народ – истиот балкон, ново лице. Потоа официјален прием за владата, странските делегации и гостите. Државата не си дозволува ниту еден час без крал.

Кај нас смената на власт трае со месеци и завршува со меѓусебно тужење. Таму трае колку што трае одењето од катедралата до палатата. Дали разликата е во институциите, или во тоа што некој навистина седнал и напишал што се случува следниот ден?