Италијанскиот стартап Exein собра 270 милиони долари (околу 245 милиони евра) во круг предводен од Headline, при проценета вредност од 1,7 милијарди долари. Европа доби уште еден еднорог, и тој не е во Лондон, Берлин или Париз – туку во Рим, во фирма што работи на нешто што никој не сака да го гледа додека функционира: безбедноста на уредите.

Идејата е поставена уште во 2018 година и е едноставна до мера што звучи очигледно откако ќе ја чуеш. „Концептот на Exein е дека секој уред треба да може сам да се брани, без разлика дали е поврзан на безбедна мрежа или не“, вели Џани Куоцо, извршен директор и основач на фирмата. Најновиот производ, Photon, ги спречува нападите на ниво на јадрото на уредот – значи таму каде што ниту еден антивирус од корисничката страна не стигнува.

Бројките зад тоа не се маркетиншки. Exein тврди дека обезбедил над 2 милијарди поврзани уреди во сектори каде што еден успешен напад значи запирање на производството: воздухопловство, индустриска автоматизација, автомобилска индустрија, енергетика, здравство, полупроводници. Наместо да продава софтвер на крајни корисници, фирмата работи директно со производителите и со добавувачите на чипови – одлука донесена пред седум години, кога поврзаните уреди сè уште беа новост.

Растот е она што ги привлече инвеститорите. Проценетата вредност е триесет пати поголема од онаа при кругот Серија Б пред околу две години, и повеќе од двојно поголема во однос на декември 2025, кога фирмата зеде и капитал и долг. Кругот, велат од Exein, бил значително пречекорен во побарувачка. Куоцо тврди дека фирмата расте „400 отсто на годишно ниво“ – бројка што никој не ја одржува долго, но додека трае, ги отвора сите врати.

Сега доаѓа делот што ретко го читате во соопштенијата за финансирање. Истата вештачка интелигенција што ја создаде побарувачката за производот на Exein, им ја зголеми и моќта на нападите. Куоцо посочува дека отворените модели што работат без заштитни механизми ги прават нападите врз физички уреди поевтини и полесни отколку некогаш. Фирмата веќе бележи пораст на она што го нарекува „напади со машинска брзина“ и подготвува сопствен основен модел за безбедност на физичката вештачка интелигенција, планиран за првото тримесечје од 2027 година.

Европската регулатива овде за промена работи во полза на европска фирма. Актот за сајбер-отпорност на ЕУ ги воведе обврските за известување минатата недела, а во целост влегува во сила во декември 2027 година – и бара од производителите да гарантираат дека секој дигитален производ е заштитен од сајбер-закани. Со други зборови, Брисел на Exein му напиша листа со клиенти.

Половина од приходот на фирмата денес доаѓа од Азија и Пацификот, а свежите пари одат за купување помали фирми и за вработувања во САД и во тој регион. Куоцо вели дека распространетоста на три континенти му била најголемиот проблем досега. Тоа е убав проблем да го имаш кога си основал фирма во земја која со децении гледаше како нејзините најдобри инженери одат на друго место.

А Балканот? Тука има поинтересно прашање од тоа колку изнесува кругот. Регионот произведува исти такви инженери, во исти такви ниши, за иста таква европска регулатива. Разликата е во тоа што Рим има инвеститори кои знаат да напишат чек од 270 милиони долари. Дали е тоа разлика во талентот – или разлика во тоа што стои еден кат погоре од талентот?