Пјонгјанг не ги повлече војниците. Речиси две години откако Ким Џонг Ун го испрати првиот голем контингент во Курската област, околу 8.500 севернокорејски војници сè уште се на руска територија. И тоа веќе не е истата војска што во 2024 година беше фрлена во фронтални јуриши.

Според најновите украински разузнавачки проценки, меѓу тие 8.500 има околу 1.000 воени инженери и специјалисти за разминирање и дури 400 оператори на дронови обучени за извидување и за напади. Тоа е составот на војска што учи, а не на војска што само крвари.

Од месо за фронтот до оператори на дронови

Првиот голем бран пристигна кон крајот на 2024 година, по потпишувањето на Договорот за сеопфатно стратешко партнерство меѓу Москва и Пјонгјанг. Американските, украинските и јужнокорејските проценки тогаш зборуваа за 10.000 до 12.000 луѓе, а бројката подоцна беше кренета на околу 14.000 до 15.000 во Курската област. Пјонгјанг молчеше со месеци, па дури во април 2025 година за првпат официјално призна дека неговите војници војувале рамо до рамо со руската армија.

Цената е позната само преку туѓи проценки. Украинското воено разузнавање, чии бројки ги пренесе Би-Би-Си, зборува за околу 3.000 загинати и 1.500 ранети севернокорејски војници. Посебна анализа на фотографии од новиот меморијален комплекс во Пјонгјанг дала нешто пониска бројка – околу 2.300 загинати. Северна Кореја никогаш не објавила колку свои луѓе изгубила. Кога една држава не ги брои своите мртви, тоа не значи дека немало мртви.

Сега држат позадина, а не ров

Улогата им се смени. Украинското разузнавање сега проценува дека севернокорејските единици главно држат позадински позиции, ја чуваат руската граница и им овозможуваат на руските единици да бидат префрлени на други делови од фронтот. Порано од Курската област удираа со артилерија и со повеќецевни ракетни фрлачи.

Тоа е поевтина, потивка и посмртоносна функција. Секој руски војник ослободен од граничната должност е руски војник кој се појавува некаде на украинскиот фронт – без ниту еден нов повик за мобилизација во Русија.

Украинската страна проценува дека вкупно околу 25.000 севернокорејски војници и специјалисти досега поминале низ Русија или биле ротирани низ нејзините воени структури. Според истиот извор, во западна Русија почнала да пристигнува и посебна севернокорејска ракетна единица од околу 90 луѓе, која би можела да располага со до 120 балистички ракети и шест лансери, со Вороњешката област како можно подрачје за распоредување. Тие тврдења не се независно потврдени.

Што добива секоја страна

Северна Кореја веќе ѝ испорачала на Русија големи количини артилериска муниција, како и балистички ракети КН-23 и КН-24. Јужнокорејското воено разузнавање проценува дека Пјонгјанг од октомври 2024 година испратил повеќе од 16.000 војници и воен персонал и повеќе од 15 милиони артилериски гранати.

Четам Хаус ја опишува размената едноставно: Русија добива луѓе, муниција и ракети, а Северна Кореја добива пари, енергенси, воена технологија и искуство што на сопствена територија не би можела да го стекне. Второто е она што вреди најмногу и што не се троши.

Војската што се враќа дома променета

Севернокорејските војници во Курск за првпат масовно поминаа низ борби во кои истовремено се користат ФПВ-дронови, електронско војување, масовна артилерија, мини, термовизија, прецизна западна муниција и постојано воздушно извидување. Ниту една вежба не го дава тоа.

Дел од преживеаните веќе се вратиле дома. Украинското разузнавање на почетокот на годината навело дека околу 3.000 припадници кои поминале низ Курск се вратиле во Северна Кореја, каде што учествуваат во обука на други единици. Тоа е војска која не купила искуство – го платила со свои луѓе, а сега го пренесува натаму.

Се појавуваат и тврдења дека Пјонгјанг би можел да испрати уште многу поголем контингент. Украинскиот претседател Володимир Зеленски зборуваше за можни дополнителни 30.000, а подоцна и до 50.000 војници. Јужнокорејското разузнавање потврдува дека постојат подготовки, но засега нема докази дека толку голема операција веќе почнала, додека Ким Јо Џонг тие тврдења ги нарече неосновани.

На Балканот сме научени да ги гледаме војните како нешто што се случува на некој друг терен, а потоа деценија подоцна да сфатиме дека таму се менувала рамнотежата што нè опфаќа и нас. Овде се случува нешто поконкретно: една затворена азиска армија учи да води дрон-војна во вистински услови, платено со руски пари. Прашањето не е дали тоа искуство ќе остане во Курск. Прашањето е каде ќе се појави следниот пат.