Дрон удрил во разладната кула на реакторски блок во Курската нуклеарна централа во Русија. Тоа го соопшти Меѓународната агенција за атомска енергија, што значи дека информацијата не доаѓа од ниту една од двете завојувани страни.

Според соопштението, блокот работел во моментот на ударот, режимот на работа не се променил и немало пожар. Со други зборови: овојпат поминало. Тоа е целата разлика меѓу вест и катастрофа – и таа разлика ја одлучи насоката на еден дрон.

Генералниот директор на агенцијата Рафаел Гроси порача дека сите напади врз нуклеарни постројки се неприфатливи, бидејќи би можеле да ја загрозат нуклеарната безбедност, без разлика каде се случуваат. Формулацијата „без разлика каде“ не е дипломатска декорација – таа е единствениот начин истото правило да важи и за Запорошката централа и за Курската, а во оваа војна и двете се наоѓале на погрешната страна од нечиј нишан.

Апел наместо механизам

Гроси го повтори и повикот за максимална воена воздржаност за да се спречи ризик од нуклеарна несреќа. Тоа е сè што агенцијата може да направи – таа нема ниту војници, ниту противвоздушна одбрана, ниту право да наложи некому да не гаѓа. Има инспектори, соопштенија и повици. Во трета година војна, апелот е најслабата алатка на масата и сепак единствената што ја има.

Обичниот читател во овој момент не размислува за реакторски блокови туку за облак. Радијацијата не бара виза, не ја интересира линијата на фронтот и не чека соопштение. Европа тоа го научи во 1986 година и оттогаш секоја генерација што порасна со приказната за Чернобил знае колку далеку патува проблемот кога ќе тргне.

Затоа вестите од овој тип се пишуваат со сува, точна реченица, а не со извичник. Колку пати треба да мине покрај разладна кула за некој да заклучи дека нуклеарните објекти мора да останат надвор од секоја цел? Одговорот засега е: уште еднаш. Секој пат уште еднаш.