Од фаја до микадо: од кои ткаенини биле сошиени венчаниците на Грејс Кели, Летисија, Дајана и Шарлин

Фустанот на кралската невеста го памтиме по кројот, по шлепот, по тијарата. Ретко кој прашува од што е сошиен – а токму тоа одлучува дали кројот ќе стои или ќе се свитка. „Неопходно е ткаенината да биде соодветна за видот на дизајнот што ќе се изработува“, вели шпанската дизајнерка Кристина Валенсуела. Кај речиси сите кралски венчаници, основата е иста: свила. Разликата е во тоа како е ткаена.

Бриселска чипка и свилена фаја

Бриселската чипка настанала во XV век, од висококвалитетен ленен конец. Секоја чипкарка изработува свој дел – позадина, цвеќиња, детали, рабови – па едно парче бара многу раце и многу часови. Грејс Кели ја носеше на горниот дел од фустанот, а сукњата беше од свилена фаја. Истата ткаенина ја избра и Летисија за венчавката со Фелипе, на 22 мај 2004 година во Мадрид: фустанот го потпиша Пертегас, а фајата беше ексклузивно нарачана од валенсиската фирма Рафаел Катала, ткаена со фини сребрени конци и платинирано злато, со хералдички вез. Тоа е цврста ткаенина со тело, ребреста текстура и елегантен сјај, која може да се носи од двете страни. И не е евтина.

Органза и газар

Принцезата Беатрис од Јорк се омажи за Едоардо Мапели Моци среде пандемијата, на интимна церемонија во Кралската капела на Сите светии. Носеше фустан од Норман Хартнел што ѝ го позајми баба ѝ, кралицата Елизабета Втора, со камчиња по горниот дел и по сукњата. Ракавите беа од свилена органза – полупроѕирна, лесна и малку цврста, ткаена од природна свила со силно извиткан конец – а остатокот од свилен тафт.

Газарот често се меша со органзата, но е погуст и поцврст. Го создаде Кристобал Баленсијага заедно со швајцарската текстилна фирма Abraham, за да може да вае минималистички волумени. Хорхе Васкес употреби двојна италијанска свила од овој тип за фустанот на Саса де Осма на венчавката со Кристијан од Хановер, со шантиј чипка преку неа. Газар има и во ситните детали – копчињата на венчаницата на Кејт Мидлтон.

Дишес сатен и микадо

Шарлин од Монако се омажи во Armani Privé, со деколте „бардо“ и рачно везени камчиња и седеф. За фустанот биле потребни 50 метри свила дишес – поцврст и погуст сатен од обичниот, со скулптурален пад и придушен сјај. Микадото е уште потешко: ткаенина со тежина и присуство, која овозможува архитектонски форми, не се гужва и има посмирен, помалку сјаен изглед. Ребека Бетарини, денес големата кнегиња Викторија Романовна, го носеше на својата венчавка во Санкт Петербург, во дизајн на Рим Акра.

Тафт, шантиј и тил

Свилениот тафт е фин, густ и цврст, ги држи формите и има мазна, крцкава површина – затоа е омилен за кројот „принцеза“. Дајана го носеше на венчавката со принцот Чарлс, во комбинација со чипка, рачен вез, шљокици и 10.000 бисери. Шантиј чипката, именувана по францускиот град Шантиј, каде што традицијата на плетење со калеми почнала во XVII век, е лесна, со многу фина мрежа и растителни мотиви. Ја избраа Саса де Осма, Хриси Вардинојанис за венчавката со Никола од Грција и Магдалена од Шведска. Везениот тил, пак, најчесто се гледа на велот: кралицата Софија го носеше на наметката на својата венчавка со кралот Хуан Карлос, а Шарлот Казираги во 2019 година, на црковната венчавка со Димитри Расам, во дизајн на Џамбатиста Вали.

Жакард и дамаск

Принцезата Јуџини од Јорк во 2018 година, на венчавката со Џек Бруксбанк, носеше свилен жакард создаден специјално за неа, со вткаени мотиви на шкотската чкалка, ирската детелина и розата на Јорк. Фустанот го дизајнираа Питер Пилото и Кристофер Де Вос. Жакардот бара посебен разбој, а возвраќа со сјај, издржливост и елегантен пад. Дамаскот го добил името по Дамаск, каде што настанал во средниот век, а се раширил по Патот на свилата. Неговите мотиви не се печатат ниту везат, туку се ткаат во основата и потката. Камила Паркер Боулс го избра во април 2005 година, за венчавката со тогашниот принц Чарлс: сино-златен капут од дамаск на Ана Валентајн.

Лекцијата од кралските невести е едноставна. Пред да прашате колку чини фустанот, прашајте од што е сошиен. Сјајот се продава, но тежината на ткаенината е она што ја носи невестата низ целиот ден.