Батериите станаа поевтини од гасните турбини за врвна потрошувачка на сите 43 пазари во анализата: дата центрите за вештачка интелигенција ги разграбаа турбините и ја кренаа нивната цена

Нова анализа на консултантската куќа Wood Mackenzie покажува дека складирањето струја во батерии веќе е поевтино од гасните централи кои ги сакаат градителите на дата центри. На секој континент и на сите 43 пазари во истражувањето, батериите со капацитет од четири часа излегле поевтини од гасните турбини со отворен циклус. Прогнозата е уште поостра: струјата од батерии ќе продолжи да поевтинува, а онаа од гасните турбини во следните децении само ќе поскапува.

Тука на сцена влегува вештачката интелигенција. Цените на струјата во САД и пошироко растат и ја туркаат инфлацијата, бидејќи дата центрите ја креваат потрошувачката на рекордни нивоа. Нивните градители купуваат секоја турбина што ќе им падне в раце, па цените на турбините скокнаа. Најмногу настрадаа турбините со отворен циклус, кои полесно се набавуваат, но се помалку ефикасни и поскапи за работа.

Тие турбини електродистрибуциите ги користат како централи за врвна потрошувачка – се палат кога побарувачката ќе скокне. Кога тие поскапуваат, поскапуваат и трошоците на електродистрибуциите. Набавката сега трае две до четири години дури и за поедноставните турбини со отворен циклус, а редиците за оние со затворен циклус се протегаат до почетокот на 2030-тите. Двете редици заедно ја креваат цената на секоја нова гасна централа.

Сончевата енергија е на другата страна од приказната: таа е најевтиниот нов извор на струја на секој пазар во анализата. Дури и во Северна Америка, каде што цените на соларните панели се „под притисок“ од царините и ограничувањата на увозот, големите соларни проекти се во подобра позиција. 168 гигавати се во голема мера заштитени од краткорочните ценовни удари благодарение на одредбите во законот „One Big Beautiful Bill“, кој ги задржа даночните олеснувања за проектите чија изградба почнала или ќе заврши до крајот на 2027 година.

Просторот за гасот ќе се стеснува. На Блискиот Исток и во Африка, батериите од четири часа до 2035 година ќе бидат 33 проценти поевтини и ќе ги истиснат гасните централи за врвна потрошувачка на секој пазар во регионот. Во Кина, складирањето енергија е 55 проценти поевтино отколку кај нејзините соседи. „Оваа економска промена е одлучувачка и сè поголема“, изјави Ахмед Џамил Абдула, главен аналитичар во Wood Mackenzie.

Балканот со години зборува за гасификација и за нови гасни централи. Дали тие планови се пресметани со цените на турбините од пред трката за вештачка интелигенција – и дали некој ќе ги провери бројките пред да потпише?