7,51 милијарда евра депозити и 4,93 милијарди евра кредити на граѓаните: Просекот од 4.100 евра по жител го има само на калкулатор

На Светскиот ден на штедењето бројката звучи убаво: на сметките на граѓаните има 7,51 милијарда евра. Толку биле депозитите на домаќинствата во септември, според податоците на Народната банка, наспроти околу 7,2 милијарди евра на почетокот на годината. За девет месеци, приближно 310 милиони евра повеќе.

Поделена на приближно 1,83 милиони жители, сумата дава околу 4.100 евра по човек. Таа бројка постои само на калкулатор. Во депозитите влегуваат и трансакциските сметки и парите по видување, значи и платата од која ќе се плати струјата следната недела. Освен тоа, од вкупната сума не може да се види колку штедачи стојат зад неа, ниту колкав дел е кај оние со најголеми салда.

Другата страна на билансот расте побрзо. Кредитите на граѓаните во септември достигнаа приближно 4,93 милијарди евра, а на годишно ниво кредитите на домаќинствата се повисоки за 12,7 проценти. Депозитите се над кредитите за повеќе од две милијарди евра, но тоа е збир на цела земја. Ништо во таа бројка не вели дека парите ги има оној што отплатува рата.

Има и прашање на цена. Просечната каматна стапка на новоодобрените кредити за домаќинствата во септември била 4,77 проценти, а на новопримените депозити 2,69 проценти. Инфлацијата за периодот јануари-септември е 3,6 проценти. Со други зборови, бројката на сметката расте, а она што може да се купи со неа не мора да расте воопшто.

Месец по месец, сликата не е ни толку права линија. Во март граѓаните повлекоа околу 31,8 милиони евра, а во август депозитите паднаа на 7,49 милијарди евра, по јулските 7,52 милијарди. Штедењето е реално, но и кревко.

Банките растот го читаат како доверба и имаат основа за тоа. Но за да се знае како живеат луѓето, треба друг податок: колку домаќинства имаат резерва за неколку месеци и колку не можат да покријат ни еден неочекуван трошок. Таква бројка на прославите не се покажува. Милијардите се во банките. Прашањето е чии се.