Врховниот суд му зададе удар на Трамп неколку часа пред изборите: гласовите на над 20.000 гласачи во Калифорнија ќе се бројат

Неколку часа пред американските среднорочни избори, Врховниот суд на САД по итна постапка го одби барањето на администрацијата на Доналд Трамп да се блокира пребројувањето на гласачките ливчиња на повеќе од 20.000 регистрирани гласачи во Калифорнија. Федералните функционери тврдат дека тие луѓе не се американски државјани. Судот не прифати да интервенира.

За Трамп ова е уште еден правен пораз токму во моментот кога републиканците се борат да ја задржат контролата врз Конгресот. А Калифорнија не е која било држава: тоа е најнаселената американска сојузна држава, традиционално упориште на демократите, со 52 места во Претставничкиот дом – повеќе од која било друга.

Логиката на администрацијата беше едноставна. „Штом Калифорнија ги измеша незаконските и законските ливчиња, нема начин незаконските да се издвојат“, напишале во барањето до судот. Барале Калифорнија да ги одвои спорните ливчиња и да не ги брои додека не се утврди дали гласачите се државјани на САД. Вршителот на должноста главен државен правобранител Трент Мекотер порача дека ќе продолжат да бараат „секој можен законски пат“ за да го заштитат интегритетот на изборите.

Самиот список на 20.000 спорни гласачи го изработило Министерството за внатрешна безбедност и го испратило до властите на Калифорнија и на округот Лос Анџелес. Калифорнија возврати дека има строги правила што спречуваат гласање на недржавјани и дека федералниот список е неточен и полн со грешки.

Важно е и она што судот не го рече. Тој не утврди дека сите од списокот се американски државјани – само одби итно да се меша во броењето на гласовите. И не е првиот ваков удар: во септември Врховниот суд го одби и барањето на администрацијата да се ограничи гласањето по пошта, кое традиционално им оди во прилог на демократите. Според Уставот на САД, изборите ги спроведуваат сојузните држави, а федералната власт има само можност за надзор.

Американците денес ги избираат сите 435 пратеници во Претставничкиот дом и 35 сенатори – 33 на редовни и двајца на вонредни избори – а во повеќе држави се бираат и гувернери. Републиканците сега ги контролираат двата дома, но во Претставничкиот имаат тесно мнозинство. На демократите им требаат нето четири места повеќе за да го преземат. Ако успеат, ќе можат да отвораат истраги против администрацијата и да ги кочат законите што ги поддржува Трамп во преостанатите две години од мандатот.

Главните теми на кампањата се високите трошоци за живот, економијата, имиграцијата и војната со Иран. Но епизодата пред самите избори покажува нешто друго: кога власта во последен момент се обидува да одлучи чии гласови ќе се бројат, а чии не, единствената брана се институциите. Дали кај нас судот би имал смелост да ѝ каже „не“ на власта неколку часа пред отворањето на гласачките места?