„Ова не е концерт, ова е модна ревија“: лондонскиот музеј „Викторија и Алберт“ изложува осум костими на Фреди Меркјури

Дејвид Боуи, велат, се восхитувал на тоа како Фреди Меркјури носи тесни панталони со царско достоинство. Фронтменот на Queen не се облекуваше за сцена – се вооружуваше за неа. Самиот во 1978 се опишуваше како драматичен човек што се лула меѓу викторијанскиот и ултрамодерниот вкус. Неговата мисла пред концерт, кажана на соработниците, денес е наслов на цела изложба: „Ова не е концерт, ова е модна ревија.“

Изложбата „Freddie Mercury: Splendid Things“ трае во лондонскиот музеј „Викторија и Алберт“ до јануари 2027. Ја постави сценографот Том Пајпер, кураторка е Кејт Бејли, а благослов ѝ даде Мери Остин, долгогодишната пријателка на Меркјури. Осум костими стојат меѓу ренесансни, викторијански и прерафаелитски дела – продолжение на приказната што почна во 2023, кога „Сотбис“ ја распродаде збирката „A World of His Own“ од неговиот дом Гарден Лоџ, од клавирот Yamaha до ситното чешле за мустаќи од Tiffany.

Што стои во витрините

Маицата со логото на Flash Gordon, кое Меркјури сам го нацртал. Плаштот и круната од турнејата Magic од 1986. Јакна сошиена од неговата збирка кимоноа. Црно-белиот комплет од 1973, од насловната страница на првиот албум. „Крилото на Меркјури“, „Костимот со ‘рбет“ за „Black Queen“ и костимот од спотот за „Made in Heaven“ на дизајнерката Дајана Мозли. Секое парче е глава од една биографија што ја пишуваше со платно, не со интервјуа.

Корените се во уметничкото училиште. Меркјури студирал графички дизајн на колеџот Илинг и работел во продавница за винтиџ облека во Кенсингтон – сцената за него била истовремено писта и бојно поле. Во средината на седумдесеттите Зандра Роудс му направи бела плисирана туника со проширени панталони и чизми со потпетица. Венди де Смет во 1975 го направи „Крилото“, инспирирано од сликата на Ричард Дад „The Fairy Feller’s Master-Stroke“ и од неговите крилести сандали – костимот што го гледаме во спотот за „Bohemian Rhapsody“. Следуваа комбинезони со дијамантски шари и кимоноа од периодот кога беше опседнат со Јапонија.

Во осумдесеттите Меркјури се претвори во сосема друг лик: густи мустаќи, гради на виделина, мрежести маици, кожа, винил и PVC, нараквици со закивки. Тој пресврт често се поврзува со цртежите на Том оф Финланд и со културата на геј-баровите. На Live Aid на Вембли во 1985 излезе во бела маица без ракави, фармерки Wrangler преправени од кројачот Родео Бен, нараквица со закивки и боксерски патики Adidas – и така облечен ги испеа „Hammer to Fall“ и „Crazy Little Thing Called Love“ пред целиот свет.

За турнејата Magic во 1986 Дајана Мозли му ја скрои жолтата воена јакна со безброј токи, со бели панталони со црвени и златни ленти. Таа го направи и плаштот од црвено кадифе и хермелин, инспириран од крунисувањето на Наполеон, и реплика на круната на свети Едвард – со неа ги затвораше концертите во Небворт и на Вембли, на звуците на „God Save the Queen“. Кралство од кадифе и сјај, на сцена каде што круната ја доделуваше публиката.

Кога болеста го натера да успори, гардеробата се смири. За настапот со Монсерат Кабаље во Барселона во 1988 облече смокинг, а во последните спотови, како „These Are the Days of Our Lives“, носеше широки кардигани и плисирани панталони. Тишината на тие слики денес боли повеќе од кој било плашт.

Наследството е видливо на секоја писта: Еди Слиман, Кристоф Декарнен, Алесандро Микеле, Valentino, Вивиен Вествуд, Moschino и Жан-Пол Готје позајмувале од него, а Бенсон Бун, Хари Стајлс и Дамијано Давид се неговите очигледни наследници. „Се облекувам за да убијам, но со добар вкус“, велеше Меркјури. И: „Најважно е, драги мои, да живееш прекрасен живот.“ Колку денешни ѕвезди на сцена навистина знаат зошто го носат она што го носат?