Forcat Ajrore Austriake brenda 48 orësh u detyruan dy herë të ngrenë Eurofighter kundër avionëve amerikanë që kishin hyrë në mënyrë të paligjshme në hapësirën ajrore neutrale të vendit. Sipas deklaratave zyrtare të Vjenës, bëhet fjalë për avionë të specializuar zbulimi PC-12/U-28A Draco, që përdoren nga operacionet speciale amerikane (SOCOM).

Kontrolluesit e fluturimeve austriake i identifikuan avionët si „depërtim i guximshëm" - term teknik zyrtar që rrallë përdoret në fjalorin diplomatik. Reaguan me Eurofighter urgjentë që vendosën kontakt vizual me avionët amerikanë. Kur pilotët austriakë iu afruan distancës së nevojshme, pilotët amerikanë bënë një kthesë të mprehtë dhe dolën nga hapësira ajrore austriake. Pa shpjegim, pa njoftim paraprak.

U-28A Draco nuk është avion i zakonshëm. Është një platformë për mbledhje inteligjence, mbikëqyrje dhe zbulim (ISR), e pajisur me sensorë të avancuar për përgjim komunikimi dhe kamera termike me distancë të madhe. Me fjalë të tjera - spiun fluturues. Kur një pajisje e tillë hyn në hapësirë ajrore të huaj pa leje, e për më tepër në një shtet neutral, kjo nuk është gabim planifikimi.

Analistët në Vjenë spekulojnë për dy mundësi. E para - që avionët ishin në tranzit mes bazave amerikane në Gjermani dhe Itali dhe vendosën të „shkurtojnë rrugën" nëpër hapësirën alpine pa njoftim zyrtar. E dyta - që ishin në regjim testimi të pajisjeve në terren malor, dhe Austria ishte „praktikisht poligoni më i përshtatshëm".

Qeveria austriake do të dërgojë një notë zyrtare proteste në Uashington. Duke ditur stilin amerikan të përgjigjes ndaj notave të tilla, përgjigja protokollare ka të ngjarë të jetë „gabim i rastësishëm në navigim" - formulim që në Uashington e dinë përmendsh.

Për Ballkanin kjo është pamje mësuese. Austria është shtet neutral me status të qartë juridik. Edhe ndaj saj, SHBA-ja sillet me një nivel diskrecioni që të kujton Luftën e Ftohtë. Imagjinoni çfarë do të ndodhte nëse i njëjti tip avioni do të hynte në Maqedoni pa njoftim - do të kishim valë mediatike, akuza në të gjithë skenën politike dhe mundësisht hapje të një seance të jashtëzakonshme të Kuvendit. Austria e mbylli me notë zyrtare, kafe dhe heshtje.