Çmimi i naftës në tregjet botërore është sërish mbi 110 dollarë për fuçi. Ky nuk është një kërcim teknik nga interesi i tregtarëve. Është reagim ndaj një kërcënimi konkret - Donald Trump shkroi qartë në „Truth Social" se „ora po troket për Iranin". Dhe tregjet e lexuan këtë si paralajmërim për një krizë tjetër në Hormuz.

Brent crude u ngjit në 111,30 dollarë për fuçi, plus 1,82%. WTI crude në 107,60 dollarë, plus 2,10%. Të dy treguesit fitojnë mbi 7% për javën e kaluar. Ky është një kërcim që në pikat e karburantit në Shkup ndihet me një vonesë prej 10 deri në 14 ditësh. Kur të ndihet, do të jetë një euro shtesë në rezervuarin e një makine mesatare 50-litërshe.

Konteksti është më i gjerë se një deklaratë e presidentit amerikan. Ngushtica e Hormuzit është pika nga ku kalon një e pesta e dërgesave botërore të naftës dhe gazit të lëngshëm natyror. Është një pikë infrastrukturore që nëse mbyllet ose bllokohet me raketa apo dronë - zhvendos gjithë furnizimin botëror. Arabia Saudite, Iraku, Katari - të gjitha këto vende eksportojnë përmes asaj kanali. Irani e kontrollon territorialisht njërin breg.

Ministri i Punëve të Jashtme i Iranit, Abas Aragçi, tha se Teherani „nuk ka besim" te SHBA-ja, por se „mbetet hapësirë për shkëmbim diplomatik". Ky është gjuhë diplomatike për „nuk jemi krejtësisht të zemëruar, por nuk jemi as të lëshueshëm". Kur Trumpi flet në „Truth Social", dhe ministri iranian flet në agjencinë shtetërore - këto janë dy skena paralele pa takim të vërtetë. Mes tyre, tregjet vendosin një primë rreziku.

Për familjet ballkanike, kjo do të thotë se gazi dhe nafta do të jenë më të shtrenjta në javët e ardhshme. BE-ja ende po planifikon rezerva strategjike - por rezervat e Maqedonisë nuk janë në një nivel që mund të amortizojë një tjetër shok. Kompanitë e transportit tashmë po planifikojnë rritje çmimesh. Ajo që pason është lista standarde - rritje e transportit, rritje e produkteve bazike ushqimore, dhe një popullsi me një rrogë mesatare prej 30.000 denarësh që bën shporta gjithnjë e më të vogla në supermarket.