Manastiri mori edhe „Çkembe Fest“, ndërsa në letër për festivale dhe manifestime janë parashikuar rreth 30 milionë denarë

Manastiri ka festival për kamerën e filmit, për folklorin, muzikën klasike, xhazin, teatrin, Shekspirin, të rinjtë, muzikën e qytetit të vjetër dhe kulturat e botës. Nga 9 deri më 11 tetor merr edhe festival për plëndësin. Edicioni i parë i „Çkembe Fest Manastir 2026“ dëshiron që nga çorba tradicionale me plëndës të bëjë markë turistike dhe kulturore.

Programi parasheh gara gastronomike në tri kategori - çorbë tradicionale me plëndës, meze me plëndës dhe specialitet me plëndës - si dhe ekspozita, ushqim organik, punime dore, ansamble folklorike dhe paraqitje estradash, me një turne turistik për mysafirët dhe pjesëmarrësit. Zgjedhja e temës nuk është e rastësishme: nofka kolektive e manastirasve është Çkembarë.

Organizatorët duan edhe vulë akademike. Të premten më 9 tetor, në orën 12 në Kinemanë „Manaki“, është caktuar Tribuna e parë ndërkombëtare profesionale-shkencore për turizmin gastronomik, „Kuzhina ballkanike - tradita dhe tendencat aktuale në turizëm dhe hoteleri“. Ligjërata do të mbajnë profesorët Naume Marinoski, Sasho Korunovski dhe Kliment Naumov. „Duam të tregojmë se gastronomia nuk është vetëm ushqim“, thotë koordinatori Nikola Karovski, ndërsa përfundimet, siç paralajmëron ai, do të arrijnë si rekomandime te institucionet.

Qytet i festivaleve - dhe qytet i parave publike

Pas atmosferës së mirë qëndron edhe një faturë. Komuna e Manastirit në Programin për kulturë për vitin 2026 ka ndarë 8,75 milionë denarë drejtpërdrejt për 18 projekte festivalesh të përmendura. Zëri më i madh është festivali „Vëllezërit Manaki“ me 3 milionë denarë, për „Ditët e Ilindenit“ janë parashikuar 800.000, për „Manastiri qytet i hapur“ dhe për festivalin e Shekspirit nga 600.000, ndërsa për „Natën e bardhë në Shirok Sokak“ 500.000 denarë.

Kjo nuk është gjithçka. Për shënimin e 4 Nëntorit janë parashikuar 900.000 denarë, për BITFEST 3,2 milionë, edhe 3 milionë për ngjarje kulturore „shtesë“, ndërsa Programi për turizëm sjell gjithsej 9 milionë denarë, prej të cilëve 6 milionë vetëm për „Përrallën e dimrit“. Në letër, për festivale dhe manifestime janë parashikuar rreth 30 milionë denarë.

Një pjesë e festivaleve mbulohen plotësisht nga Komuna, një pjesë edhe nga Ministria e Kulturës, e të gjitha kërkojnë edhe sponsorë. Askush nuk pohon se qyteti nuk duhet të jetojë. Por kur çdo ide e re bëhet festival, është e arsyeshme të pyetet ku është kufiri - dhe nëse dikush ndonjëherë do ta masë sa turistë, netë qëndrimi dhe para ka kthyer secili prej tyre.

Nëse „Çkembe Fest“ arrin të bëhet markë ndërkombëtare gastronomike, siç dëshirojnë organizatorët, Manastiri do të ketë edhe një arsye për krenari. Nëse nuk ia del, do të mbetet edhe një pikë në kalendarin tashmë të mbingarkuar të festivaleve.