Duhej të ishte kufiri i shekullit të 21-të - i zgjuar, biometrik, i pagabueshëm. Në vend të vulës në pasaportë, shenjë gishti dhe skanim i fytyrës. Në vend të radhës, shpejtësi. Sistemi i ri për hyrje dhe dalje në Bashkimin Evropian, i njohur si EES, nisi më 10 prill pas plot katër vitesh shtyrjeje. Rezultati deri tani: kolona të gjata, rënie teknike dhe një tregim që tingëllon si fantashkencë, por ndodhi vërtet.

Presidentja e Komisionit Evropian Ursula fon der Lajen tashmë pranoi se sistemi kërkon „punë shtesë“. Por sa „shtesë“, më së miri e tregon rasti i një gazetareje nga Britania. Gjatë kthimit përmes aeroportit në Kluzh, policia kufitare rumune e ndaloi dhe e akuzoi se qëndroi ilegalisht në zonën Shengen. Sipas të dhënave të tyre, ajo në prill kishte dalë nga Amsterdami, dhe ajo dalje nuk ishte evidentuar si duhet.

Vetëm një problem: gruaja kurrë nuk kishte qenë në Amsterdam. Aty kishte qenë motra e saj binjake njëvezore.

Kur makina shikon vetëm fytyrën

Zyrtarët i ngatërruan dy motrat mbi bazën e të njëjtave tipare të fytyrës, të njëjtit mbiemër, të njëjtës datë lindjeje dhe të njëjtës shtetësi. Përkundër faktit që binjaket kanë shenja gishti të ndryshme, emra të ndryshëm dhe pasaporta të veçanta, autoritetet rumune fillimisht e akuzuan se e kishte huazuar dokumentin e motrës së saj. Binjakja tjetër në atë kohë ishte në Britani dhe kurrë nuk kishte shkelur në Rumani. Gazetarja u lirua vetëm pas ndonjë pesëmbëdhjetë minutash marrjeje në pyetje.

Niovi Vavula, hulumtuese për politika të sigurisë kibernetike në Universitetin e Luksemburgut që i kishte këshilluar ligjvënësit për aspektet teknike të EES, shpjegoi se ngatërresa erdhi nga dy gabime njëkohësisht - një dalje e evidentuar gabimisht në Amsterdam dhe një verifikim i pamjaftueshëm rumun. „Zyrtarët nuk ishin trajnuar si duhet për t'i dalluar procedurat e ndryshme dhe u mbështetën vetëm në imazhin e fytyrës“, tha ajo. Askush nuk kontrolloi në pasaportë, askush nuk mendoi se sistemi është i ri dhe plot probleme teknike. E ajo dalje e diskutueshme në Amsterdam ishte regjistruar më 12 prill - vetëm dy ditë pasi sistemi kishte filluar fare të funksiononte.

Komisioni Evropian refuzoi të komentojë për rastin konkret, duke thënë se vendet-anëtare i menaxhojnë vetë të dhënat nga EES. Me fjalë të tjera: sistemi është evropian, por kur gabon, askush nga Brukseli nuk është fajtor. Udhëtari që gjendet në anën e gabuar të algoritmit le të kërkojë vetë drejtësi te autoritetet kombëtare.

Tregimi është qesharak vetëm derisa t'ju ndodhë juve. Miliona njerëz nga rajoni - ata që me dekada udhëtojnë drejt Evropës për punë, për familje, për pushime - nesër do të kalojnë nëpër po ato porta. Dhe nëse makina nuk di t'i dallojë dy motra me shenja gishti të ndryshme, sa është besimi se nuk do të gabojë me ndonjë prej nesh?