Njeriu që të mërkurën u përpoq ta rrëzonte avionin e Flydubai nga Dubai për në Tel Aviv nuk ishte rast i panjohur. Transportuesi kombëtar i Omanit, Oman Air, qysh vitin e kaluar e kishte hequr nga detyrat e fluturimit për shkak të pikëpamjeve të tij ekstremiste, pohojnë dy burime të informuara. Pastaj fluturoi për Royal Air Maroc, ndërsa në Flydubai punoi vetëm tetë muaj.

Bëhet fjalë për Hamam al-Hamami, shtetas i Omanit, i lindur në Emiratet e Bashkuara Arabe, nga baba omanez dhe nëna siriane. Në profilin e tij në LinkedIn shkruante se kishte punuar shtatë vjet për Oman Air, prej nga u largua në shkurt 2025, e pastaj nga qershori 2025 deri në janar 2026 fluturoi për transportuesin marokan. Një diplomat nga rajoni thotë se në Oman Air ishte pezulluar nga trajnimi i fluturimit pikërisht për shkak të pikëpamjeve radikale dhe ishte zhvendosur në një pozitë tjetër.

Dy minuta, pesë mijë metra

Në kabinë, al-Hamami e sulmoi me thikë pilotin tjetër, indianin Smit Machar, dhe u përpoq ta rrëzonte avionin me më shumë se 170 pasagjerë, kryesisht izraelitë. Për vetëm dy minuta avioni zbriti papritur më shumë se pesë mijë metra, ndërsa ekuipazhi dërgoi sinjal ndërkombëtar rrëmbimi. Piloti i plagosur rëndë rezistoi, ndërsa pasagjerët dhe personeli i kabinës arritën të hyjnë në kabinë, ta mposhtin sulmuesin dhe ta lidhin me kabllo dhe shirita plastikë shtrënguese.

Avionin e shpëtuan dy pilotë që ishin në fluturim vetëm sepse duhej ta kthenin avionin nga Tel Avivi në Dubai. „Nuk mbajnë nga dy pilotë shtesë në çdo fluturim“, rrëfeu pasagjeri Daniel Schlichter. Njëri prej tyre fjalë për fjalë kërceu mbi njerëzit që e mbanin sulmuesin, hyri në kabinë dhe mori komandat, pastaj iu bashkua edhe i dyti. U deshën ndoshta dhjetë minuta apo më shumë për ta stabilizuar avionin. Rreth 45 minuta më vonë njoftuan se do të uleshin në Tabuk, në Arabinë Saudite. Tri ditë më vonë, emrat e tyre ende nuk janë publikuar.

Al Kaida në LinkedIn

Nëntë orë pas sulmit, në profilin e tij në LinkedIn u shfaqën dy postime. I pari përmbante pamje nga kabina e një Boeing 737 Max - i njëjti model si avioni që u ul në Tabuk - mes tyre edhe një pamje nga aeroporti i Dubait ku kamera zmadhon drejt një avioni të kompanisë izraelite El Al. Videoja përfundon me fotografi të Ajman al-Zavahirit, i cili mori udhëheqjen e Al Kaidës pas vrasjes së Osama bin Ladenit, dhe të Humam Khalil Abu-Mulal al-Balawit, kamikazit që në vitin 2009 vrau nëntë njerëz, mes tyre shtatë punonjës dhe bashkëpunëtorë të CIA-s. Ende nuk është e qartë kush i publikoi dhe nëse ishin planifikuar paraprakisht. Profili pastaj u fshi.

Analiza e pothuajse 3.000 postimeve të fshira në profilin e tij në X nga viti 2021 dhe 2022 tregoi një njeri me bindje fetare të rrënjosura thellë dhe theksueshëm mizogjene. Shkruante se nëna i kishte kërkuar gjatë një bashkëshorte që do të pranonte të mbante nikab dhe të ndalonte së punuari pas dasmës. „Të gjitha me radhë refuzonin. E pastaj nëna ime u tha se i biri është pilot - dhe papritur të gjitha pranuan“, shkroi ai në shkurt 2022.

Kush kontrollon kush ulet në kabinë?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se besohet që i dyshuari kishte kaluar „indoktrinim radikal islamist“. Shin Beti, Mosadi, ushtria dhe Ministria e Transportit hetojnë si u gjend një shtetas i Omanit, vend që as nuk e njeh Izraelin, në ekuipazhin e një fluturimi për në Tel Aviv, pavarësisht masave të rrepta izraelite të sigurisë në trafikun ajror. Prokurori i përgjithshëm i Emirateve të Bashkuara Arabe hapi hetim nëse sulmi lidhet me terrorizmin dhe nëse ishte planifikuar paraprakisht. Flydubai nuk jep komente „derisa zgjat hetimi zyrtar“.

Pezullim për radikalizëm te një transportues, pastaj punë te edhe dy të tjerë - dhe njeriu sërish u ul pas komandave të një avioni pasagjerësh. Nëse sistemi për kontrollin e pilotëve nuk e kapi këtë, çfarë saktësisht kap? Dhe sa herë do të duhet që pasagjerët të mbështeten te fati që dy pilotë rastësisht të udhëtojnë në të njëjtin fluturim?