Човекот што во среда се обидел да го урне авионот на Flydubai од Дубаи за Тел Авив не бил непознат случај. Националниот превозник на Оман, Oman Air, уште минатата година го тргнал од летачките должности поради неговите екстремистички ставови, тврдат два упатени извори. Потоа летал за Royal Air Maroc, а во Flydubai работел само осум месеци.

Станува збор за Хамам ал-Хамами, државјанин на Оман, роден во Обединетите Арапски Емирати, од татко Оманец и мајка Сиријка. На неговиот профил на LinkedIn пишувало дека седум години работел за Oman Air, од каде заминал во февруари 2025 година, а потоа од јуни 2025 до јануари 2026 летал за мароканскиот превозник. Дипломат од регионот вели дека во Oman Air бил суспендиран од летачката обука токму поради радикалните ставови и бил преместен на друга позиција.

Две минути, пет илјади метри

Во кабината, ал-Хамами со нож го нападнал другиот пилот, Индиецот Смит Мачар, и се обидел да го урне авионот со повеќе од 170 патници, претежно Израелци. За само две минути авионот нагло се спуштил повеќе од пет илјади метри, а екипажот испратил меѓународен сигнал за киднапирање. Тешко повредениот пилот се спротивставил, а патниците и кабинскиот персонал успеале да влезат во кабината, да го совладаат напаѓачот и да го врзат со кабли и пластични стегачи.

Авионот го спасија двајца пилоти што биле на летот само затоа што требало да го вратат авионот од Тел Авив назад во Дубаи. „Не носат по двајца дополнителни пилоти на секој лет“, раскажа патникот Даниел Шлихтер. Еден од нив буквално прескокнал преку луѓето што го држеле напаѓачот, влегол во кабината и ги презел командите, а потоа му се придружил и вториот. Им требале можеби десет минути или повеќе да го стабилизираат авионот. Околу 45 минути подоцна објавиле дека ќе слетаат во Табук, во Саудиска Арабија. Три дена подоцна, нивните имиња сè уште не се објавени.

Ал Каида на LinkedIn

Девет часа по нападот, на неговиот профил на LinkedIn осванале две објави. Во првата се снимки од кабина на Boeing 737 Max – ист модел како авионот што слетал во Табук – меѓу кои и снимка од аеродромот во Дубаи на која камерата зумира кон авион на израелската компанија El Al. Видеото завршува со фотографии од Ајман ал-Завахири, кој го презеде водството на Ал Каида по убиството на Осама бин Ладен, и од Хумам Халил Абу-Мулал ал-Балави, бомбашот самоубиец кој во 2009 година уби девет луѓе, меѓу кои седум службеници и соработници на ЦИА. Сè уште не е јасно кој ги објавил и дали биле закажани однапред. Профилот потоа е избришан.

Анализата на речиси 3.000 избришани објави на неговиот профил на X од 2021 и 2022 година покажала човек со длабоко вкоренети верски и изразито мизогини убедувања. Пишувал дека мајка му долго му барала сопруга што ќе пристане да носи никаб и да престане да работи по свадбата. „Сите редум одбиваа. А потоа мајка ми им рече дека синот ѝ е пилот – и одеднаш сите се согласија“, напишал во февруари 2022 година.

Кој проверува кој седи во кабината?

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека се верува дека осомничениот поминал „радикална исламистичка индоктринација“. Шин Бет, Мосад, армијата и Министерството за сообраќај истражуваат како државјанин на Оман, земја што воопшто не го признава Израел, се нашол во екипаж на лет за Тел Авив, и покрај строгите израелски безбедносни мерки во воздушниот сообраќај. Главниот обвинител на Обединетите Арапски Емирати отвори истрага дали нападот е поврзан со тероризам и дали бил однапред планиран. Flydubai не дава коментари „додека трае официјалната истрага“.

Суспензија поради радикализам кај еден превозник, па работа кај уште два – и човекот повторно седна зад командите на патнички авион. Ако системот за проверка на пилоти не го фати ова, што точно фаќа? И колку пати патниците ќе мора да се потпрат на среќата двајца пилоти случајно да патуваат на истиот лет?