Nëpër rrjetet sociale ruse ditëve të fundit qarkullojnë mesazhe për popullsinë rusishtfolëse në Estoni: të marrë armët, sepse përndryshe mund të derdhet gjak. Pohimet se mesazhet janë ngjitur edhe si posterë nëpër rrugë për momentin nuk janë konfirmuar nga burime zyrtare estoneze. I përhapin, para së gjithash, kanale ruse në Telegram.

Pastaj erdhi fotografia. Grupi diversant-sulmues i zbulimit „Rusiç“ në fund të shtatorit publikoi në kanalin e tij në Telegram një foto të tre burrave të armatosur me pajisje të plotë ushtarake, me një mesazh të shkurtër: „Zona e Narvës. Viti 2026.“ Ku është bërë fotoja, nuk u tha. Nga vetë postimi nuk mund të përcaktohet nëse burrat ishin në Estoni, në anën ruse të kufirit apo në një vend krejt tjetër.

„Rusiç“ nuk është ndonjë profil anonim. Është një formacion paraushtarak rus që ka luftuar në Ukrainë, ndërsa Ministria amerikane e Financave që në vitin 2022 e vuri nën sanksione, duke e përshkruar si formacion paraushtarak neonazist që luftoi së bashku me forcat ruse. Kur një grup i tillë shkruan „Narva, 2026“, kjo nuk është kartolinë turistike.

Pse pikërisht Narva? Qyteti shtrihet drejtpërdrejt përballë Ivangorodit rus, dy anët i ndan lumi Narva, ndërsa një pjesë e madhe e banorëve flasin rusisht. Që në pranverë në Telegram, VKontakte dhe TikTok u shfaqën profile që promovonin idenë e shkëputjes së Narvës dhe qarkut Ida-Viru dhe krijimin e të ashtuquajturës „Republikë Popullore e Narvës“, me flamur, stemë, kufij të rinj dhe simbolikë ushtarake, e në një pjesë të postimeve edhe me thirrje për dhunë dhe sabotime.

Shërbimi estonez i Sigurisë së Brendshme atëherë njoftoi se nuk sheh dëshmi për një lëvizje të vërtetë separatiste në terren dhe gjithë dukurinë e përshkroi si operacion informativ që synon të mbjellë frikë dhe ndarje në shoqëri. Madje edhe autorët e projektit estonez „Propastop“, të cilët të parët i hulumtuan në detaje ato profile, më vonë paralajmëruan se vëmendja mediatike ishte bërë joproporcionale me përmasat e vërteta të aktivitetit. Suksesi më i madh i një operacioni të tillë nuk është në terren, por në titujt që e fryjnë.

Në të njëjtat ditë ndodhi edhe një incident në det. Shërbimi rus kufitar ndaloi anijen mallrash „Västerbotten“, nën flamur qipriot, e cila lundronte nga Suedia drejt portit estonez Sillamäe. Anija kalonte nëpër ujërat territoriale ruse, por në një rrugë nëpër të cilën anijet tregtare, sipas regjimit ekzistues të lundrimit, kanë të drejtë të kalojnë, sepse është më e sigurt për anijet më të mëdha se pjesa e cekët e ujërave estoneze. Disa orë qëndroi e ankoruar, pala ruse nuk njoftoi se ekuipazhi kishte bërë kundërvajtje, e pastaj anija u lirua dhe vazhdoi drejt Estonisë.

Për momentin nuk ka konfirmim se mesazhet që përhapen janë përgatitje për një aksion të vërtetë të armatosur në Narvë. Por brenda pak ditësh kufiri estonezo-rus sërish është në qendër të vëmendjes, ndërsa frika dhe ndarjet janë pikërisht ajo që shërbimi estonez i sigurisë e përshkroi si qëllim të operacioneve të tilla. Ballkani e mban mend këtë varg: së pari harta dhe flamuj të rinj në letër, pastaj republika të vetëshpallura. Prandaj pyetja e vërtetë nuk është nëse posterët vërtet varen nëpër muret e Narvës, por kujt i bën dobi kur mjaft njerëz besojnë se varen.