Një gjykatë amerikane ka konfirmuar vendimin e arbitrazhit dhe ka detyruar Kroacinë t'i paguajë kompanisë hungareze të naftës MOL gjithsej 286 milionë dollarë. Vendimi i Gjykatës së Qarkut në Uashington, i datës 28 prill 2026, buron nga një rast që daton nga viti 2013 - kur MOL nisi procedurën pranë Qendrës Ndërkombëtare për Zgjidhjen e Mosmarrëveshjeve Investive (ICSID) për shkelje të pretenduara të Traktatit të Kartës së Energjisë lidhur me investimin në gjigantin kroat të naftës INA.

Tribunali i arbitrazhit në vitin 2022 i akordoi 183 milionë dollarë në favor të MOL-it. Me kamatën e grumbulluar deri sot, shuma është rritur në 286 milionë. Kroacia u përpoq ta bllokojë ekzekutimin me argumentin e sovranitetit shtetëror - gjykata e refuzoi atë argument. Shteti tani po shqyrton njëkohësisht mjetet juridike dhe po negocion për një zgjidhje paqësore.

Rasti është i rëndësishëm për rajonin sepse tregon realitetin e arbitrazheve ndërkombëtare të investimeve: shteti mund të humbasë, dhe gjykatat e vendeve të treta - në rastin amerikan - kanë kompetencën për ta zbatuar atë vendim. Për Ballkanin, ku investitorët e huaj shpesh pohojnë se janë manipuluar ose trajtuar padrejtësisht, kjo nuk është teori juridike abstrakte.

Nëse Kroacia do të paguajë, do të apelojë apo do të bisedojë për ulje - ende është e hapur. Por shifra është konkrete: 286 milionë dollarë. Kjo është një faturë që rritet sa kohë zgjasin negociatat.