Politika maqedonase ka një konstante të pazakontë - pothuajse çdo kryeministër erdhi me premtime të mëdha, ndërsa iku duke lënë pas ndarje të thella, zhgënjime ose probleme të pazgjidhura.

Lupço Georgievski erdhi në pushtet si simbol i një retorike të fortë kombëtare. Në atë kohë skena politike ishte e mbushur me mesazhe për dinjitet kombëtar, padrejtësi historike dhe ideale të mëdha shtetërore. Sot, ndërkaq, pikërisht Georgievski është një nga zërat më të zhurmshëm për afrimin e qëndrimeve historike maqedonase dhe bullgare, prandaj shumë nga përkrahësit e tij të dikurshëm e konsiderojnë njeri që i ndryshoi tërësisht pozicionet e veta.

Branko Cërvenkovski shënoi tranzicionin dhe privatizimin. Për disa ky ishte një hap i domosdoshëm drejt ekonomisë së tregut, ndërsa për të tjerë një periudhë në të cilën u mbyllën fabrika, dhjetëra mijëra njerëz mbetën pa punë, dhe një pjesë e madhe e kapitalit shtetëror përfundoi në duart e një numri të vogël njerëzish. Pasojat e atij procesi, sipas shumë analistëve ekonomikë, ndihen edhe sot.

Nikolla Gruevski qeverisi më shumë se një dekadë me mesazhe për rritje ekonomike, investime dhe një shtet të fortë. Por ikja e tij nga Maqedonia për t'i shpëtuar vuajtjes së dënimit me burg i dha një goditje të fortë besimit në institucione. Kur një ish-kryeministër e braktis shtetin që të mos përballet me një vendim gjyqësor të formës së prerë, në mënyrë të pashmangshme shtrohet pyetja se sa funksional ishte sistemi që ai vetë e ndërtoi dhe e udhëhoqi. Nga ana tjetër, përkrahësit e tij ende pohojnë se bëhet fjalë për një përndjekje politikisht të motivuar.

Zoran Zaev hyri në historinë politike me disa nga vendimet më të vështira që ka marrë ndonjëherë një qeveri maqedonase. Para se të bëhej kryeministër, siguronte publikisht se nuk do të pranonte ndryshimin e emrit kushtetues të shtetit. Më vonë, si kryetar i Qeverisë, nënshkroi Marrëveshjen e Prespës, pas së cilës shteti e ndryshoi emrin në Republika e Maqedonisë së Veriut. Për disa ky ishte një kompromis historik që hapi derën drejt NATO-s dhe perspektivës evropiane, ndërsa për të tjerë lëshimi më i madh politik i bërë nga pavarësia e deri më sot.

Dimitar Kovaçevski e udhëhoqi Qeverinë në një periudhë krize energjetike dhe ekonomike, por mandati i tij mbeti i shënuar edhe me fillimin e procesit të ndryshimeve kushtetuese të lidhura me integrimet evropiane. Nuk arriti të sigurojë konsensus politik për ato ndryshime, ndërsa besimi publik në institucione vazhdoi të bjerë.

Sot Qeverinë e udhëheq Hristijan Mickoski. Ai erdhi me premtimin se do të korrigjojë shumë nga gabimet e paraardhësve të tij dhe se do të vendosë një model tjetër qeverisjeje. A do t'ia dalë në këtë do ta tregojë koha, ndërsa gjykimin përfundimtar, si gjithmonë, do ta japin qytetarët përmes rezultateve, e jo përmes fjalimeve politike.

Maqedonia prej më shumë se tri dekadash kërkon një lider që do të mbahet mend para së gjithash për institucionet që i ndërtoi, e jo për krizat që i la pas.

Ndoshta problemi më i madh kurrë nuk ishte vetëm te kryeministrat e veçantë. Ndoshta problemi është se çdo pushtet i ri premton një kthesë të plotë, ndërsa shumë shpesh i përsërit të njëjtat gabime të paraardhësit.

Shtetet nuk përparojnë kur çdo qeveri e re fillon nga zeroja dhe akuzon të mëparshmen. Ato përparojnë kur institucionet janë më të forta se politikanët, kur ligjet vlejnë njësoj për të gjithë dhe kur premtimet nuk maten me duartrokitjet në një miting, por me rezultatet që qytetarët i ndiejnë në jetën e përditshme.

„Ajo që e minon më tej besimin e qytetarëve është përshtypja se pas përfundimit të mandateve, shumë funksionarë politikë jetojnë dukshëm më mirë sesa para se të vinin në pushtet, ndërsa qytetari mesatar vazhdon të luftojë me të njëjtat probleme ekonomike.“