Kur Moska do të shpjegojë përse një aleancë ushtarake është e rrezikshme, nuk kap teorinë. Kap vitin 1999. Zëvendësministri i punëve të jashtme i Rusisë, Andrej Rudenko, deklaroi se në Perëndim gjithnjë e më zëshëm po kërkohet krijimi i një versioni aziatik të NATO-s - dhe si dëshmi kryesore se çfarë sjellin blloqe të tilla e përmendi Jugosllavinë e bombarduar.

Sipas fjalëve të tij, në SHBA dhe në Evropë po forcohet zëri për formimin e një strukture të re në Indo-Paqësor, të ndërtuar sipas kallëpit të aleancës veriatlantike. Logjika e një blloku të tillë, pretendon ai, ka qenë gjithnjë e njëjtë: shpallet një kërcënim i përbashkët, rreth tij mblidhet një koalicion ushtarak, rritet prania e huaj ushtarake dhe pason gara e armatimeve te fqinjët.

Pastaj vjen pjesa që në Ballkan dëgjohet ndryshe sesa në Tokio a në Kanberra. Rudenko kujtoi 78 ditët e bombardimit të Jugosllavisë pa miratim të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, e pastaj shtoi edhe Irakun e Libinë. Tre shembuj, një pikë - rendi ndërkombëtar vlen derisa nuk i pengon atij që ka avionë.

A duhet marrë kjo për të mirëqenë? Vështirë. Kjo është Moska që e përdor dhimbjen e huaj si argument në llogarinë e vet me Perëndimin, dhe atë në momentin kur vetë bën një luftë në Ukrainë që legjitimisht i hidhet në fytyrë. Kur një fuqi tregon me gisht shkeljen e së drejtës ndërkombëtare nga një fuqi tjetër, kjo është diplomaci, jo ndërgjegje.

Por fakti mbetet fakt - viti 1999 vërtet ndodhi pa rezolutë të Këshillit të Sigurimit, dhe askush që atëherë nuk ka ofruar shpjegim më të mirë se „duhej”. Pikërisht prandaj Jugosllavia deri sot është argumenti më praktik në duar të huaja: nuk duhet shpikur, mjafton të përmendet.

Rudenko paralajmëroi se një ndarje e tillë në blloqe i rrit rreziqet që një mosmarrëveshje për politikën ose territorin të shndërrohet në konflikt të armatosur, ndërsa Ukrainën e përmendi si vendin e fundit të tërhequr në garën e fuqive të mëdha - me çmim të lartë njerëzor.

Pra, sido që ta zgjidhim dilemën se kush kujt i mban leksione, mbetet një gjë e pakontestueshme: edhe pas 27 vjetësh, rajoni ynë është ende fusnota më e cituar në debatet gjeopolitike të huaja. Ballkani nuk zgjidh asgjë në Indo-Paqësor, por sërish shfaqet në njoftimet. Kur kjo pushon së qeni kompliment dhe fillon të jetë paralajmërim?