Ushtria amerikane është tërhequr plotësisht nga Iraku - të paktën kështu pohon qeveria irakiane. Të gjitha forcat luftarake amerikane dhe njësitë e mbështetjes logjistike e kanë lënë vendin, deklaroi dje një zyrtar irakian për agjencinë gjermane të lajmeve dpa. Uashingtoni tërheqjen ende nuk e ka konfirmuar zyrtarisht.

Dy vendet për tërheqjen u morën vesh që në vitin 2024. Sipas të dhënave të Pentagonit, vitet e fundit në Irak ishin stacionuar rreth 2.500 ushtarë amerikanë - në Erbil në rajonin kurd, në një bazë pranë aeroportit të Bagdadit dhe në Zonën e Gjelbër, lagjen qeveritare në kryeqytet. Afati formal skadon të mërkurën, kur në Irak fillojnë katër ditë zyrtare pushimi për „Ditën e Pavarësisë“. Simbolika vështirë se mund të humbet.

Nga Sadami te Irani

SHBA-ja dhe aleatët e sulmuan Irakun në vitin 2003, pavarësisht kritikave ndërkombëtare, dhe e rrëzuan Sadam Huseinin. Në vitin 2011 u tërhoqën, ndërsa në vitin 2014 u kthyen - me kërkesë të qeverisë irakiane - për të luftuar kundër Shtetit Islamik. Misioni luftarak kundër SHI-së u shpall i përfunduar në vitin 2021. Pastaj, në shkurt të këtij viti, filloi lufta me Iranin dhe siguria sërish u rrënua: objektet dhe ushtarët amerikanë në Irak u sulmuan, ndërsa shënjestër ishin edhe forcat kurde.

„Është turp të lihemi“

Më me zë reagoi kryeministri kurd Masrour Barzani. „Kërcënimi është real, jemi të cenueshëm dhe na sulmojnë“, deklaroi ai për Financial Times. „Është turp të lihemi pa asnjë, ta quajmë kështu, sistem të përshtatshëm mbrojtës.“

Problemi nuk është vetëm politik. Qeveria Rajonale Kurde nuk mund të sigurojë vetë sisteme të mbrojtjes kundërajrore - këtë mund ta bëjë ekskluzivisht qeveria qendrore në Bagdad. E që nga fillimi i luftës me Iranin, rajoni kurd është sulmuar me qindra raketa dhe dronë, përfshirë edhe një sulm mbi zyrën e vetë Barzanit. Teherani rajonin kurd e konsideron aleat të Perëndimit dhe të Izraelit në tokën irakiane. Në Erbil ka edhe një bazë shumëkombëshe me ushtarë amerikanë dhe gjermanë, e cila gjithashtu ka qenë shënjestër sulmesh.

E çfarë mbetet pas amerikanëve? Grupet paraushtarake në Irak të mbështetura nga Irani duhej të çarmatoseshin dhe të përfshiheshin në aparatin shtetëror të sigurisë paralelisht me tërheqjen amerikane. Hapi, i paralajmëruar nga kryeministri Ali al-Saidi, është shtyrë - tani duhet të zbatohet në qershor të vitit të ardhshëm. Me fjalë të tjera: amerikanët largohen tani, ndërsa milicitë e afërta me Teheranin do të çarmatosen - ndoshta - vitin tjetër.

Kurdët, një popull prej rreth 30 milionë njerëzish i shpërndarë mes Irakut, Iranit, Sirisë dhe Turqisë, me dekada luftojnë për shtet të tyrin dhe gjatë kanë qenë të përndjekur edhe në Irak, edhe në Iran. Rajoni i tyre gjysmautonom në Irak u krijua pas rënies së Sadamit, ndërsa para kësaj e mbronte zona amerikane e ndalimit të fluturimeve e vendosur në vitin 1991. Tani largohet edhe prania amerikane. Ballkani e njeh mirë skenën kur fuqia e madhe ikën, e në terren mbeten ata që nuk kanë as mbrojtje të vet kundërajrore. Kush do ta mbushë hapësirën e zbrazët - Bagdadi, Teherani apo dikush i tretë?