Vetura moderne me Wi-Fi, GPS dhe aplikacion në telefon mbledh grumbuj të dhënash për pronarin e saj - dhe ato nuk mbeten te ai. Studiuesit nga Northeastern University amerikan, në bashkëpunim me organizatën për mbrojtjen e konsumatorëve Consumer Reports, testuan 21 vetura nga modelet më të reja të 17 prodhuesve, si dhe 30 aplikacione shoqëruese. Studimi i recensuar del këtë javë.

Mes të testuarave janë markat e GM - Cadillac dhe Chevrolet - si dhe Ford, Lucid, Rivian, Tesla dhe Toyota. Rezultati: 19 nga 21 automjete dërgonin trafik drejt së paku një pale të tretë, ndërsa 7 nga 30 aplikacione jepnin të dhëna të ndjeshme - numrin e shasisë (VIN), adresa emaili, numra telefoni dhe vendndodhje të saktë - te kompani të lidhura me gjurmim dhe reklamim. Mes firmave te të cilat arrijnë të dhënat janë Google, Meta, Microsoft, Adobe, Snap dhe Yahoo.

Edhe më keq, e njëjta firmë shpesh merr disa lloje të dhënash njëherësh. Kështu reklamuesit dhe ndërmjetësit e të dhënave ndërtojnë profile të detajuara të njerëzve, e ato profile pastaj shiten më tej - përfshirë edhe te kompanitë e sigurimeve dhe bankat. Nga një profil i tillë ikja është e vështirë. Kur aplikacioni çiftëzohej me veturën, ekspozimi ndaj kompanive të reklamave dhe gjurmimit afërsisht dyfishohej.

Vetë dukuria nuk është e re - ka pasur hetime dhe padi për mënyrën si të dhënat e ngasjes arrijnë te siguruesit. E reja është shkalla, dhe sa e vështirë është të shmanget. Rrugëdalja praktikisht është vetëm një: të mos e përdorësh veturën apo komoditetet si ndezja dhe zhbllokimi në distancë. Kush blen veturë të re për të mos i përdorur funksionet e saj?

E reagimi i prodhuesve? Të gjithë, përveç Honda, e hodhën fajin gjetiu, shpesh te vetë konsumatorët. Honda i përmirësoi praktikat dhe i urdhëroi furnizuesit të saj Amplitude t'i fshijë të gjitha të dhënat e gjeolokacionit që kishte marrë. Nga disa prodhues, Consumer Reports mori përgjigje se disa lidhje në aplikacione hapin faqe të jashtme me cookies që mbledhin të dhëna. Sido që të kenë arritur të dhënat atje, shoferët nuk ishin njoftuar.

Studimi është amerikan, por shumicën e këtyre markave i shohim edhe në rrugët tona, me të njëjtat aplikacione në telefona. A ka pyetur ndonjë rregullator në rajon fare ku shkojnë të dhënat nga automjetet që shiten këtu?