Wall Street kaloi dje një ditë të kuqe siç nuk kishte parë prej kohësh, dhe shkaku është një kombinim që kushdo në Ballkan e kupton në mënyrë instinktive: naftë e shtrenjtë dhe rezultate zhgënjyese nga gjigantët teknologjikë. Kur Nju-Jorku teshtin, bota nxjerr shami - dhe frika inflacioniste, me sa duket, u kthye në tryezë.

Indekset ranë përgjatë gjithë vijës. Dow Jones humbi 0,97 për qind, S&P 500 ra 1,21 për qind, ndërsa Nasdaq-u i ngarkuar me teknologji u zhyt 2,15 për qind. Nxitësi i shitjeve masive ishin dy emra: aksionet e Tesla-s u rrëzuan rreth 14 për qind, ndërsa Alphabet, kompania mëmë e Google-it, humbi shtatë për qind pasi njoftoi shpenzime kapitale prej 195 deri 205 miliardë dollarësh për investime në inteligjencën artificiale.

Krahu i dytë i krizës erdhi nga Lindja e Mesme. Pas sulmeve ndaj tankerëve në Detin e Kuq dhe kërcënimeve për goditje ndaj objektivave iraniane, nafta „brent” u ngjit rreth 7 për qind dhe kaloi kufirin prej 100 dollarësh për fuçi. Dhe kur nafta shtrenjtohet, frika inflacioniste nuk mbetet në Nju-Jork - ajo udhëton me çdo kamion, anije dhe aeroplan.

Tregjet menjëherë e rillogaritën pasojën: gjasat që banka qendrore amerikane të rrisë normat në shtator u ngjitën në mbi 80 për qind, nga rreth gjysma vetëm një javë më parë. Yield-et e obligacioneve dhjetëvjeçare amerikane shkurtimisht kaluan 4,7 për qind. Me fjalë të tjera - paraja po shtrenjtohet sërish.

Për një ballkanas që ende mban mend se si tronditja energjetike e disa viteve më parë i coptoi faturat e rrymës dhe të ngrohjes, një lajm i tillë nuk është statistikë abstrakte bursore. Nafta e shtrenjtë dhe normat më të larta janë një gjuhë që rajoni e di përmendësh. Pyetja nuk është nëse do të arrijë tek ne - por sa kohë do t'i duhet.