Ambasadorja amerikane në Greqi, Kimberly Guilfoyle, ka lobuar te vendet ballkanike që të blejnë gaz natyror të lëngshëm (LNG) amerikan - dhe atë përmes një firme greke të privilegjuar, Aktor Group. Këtë e pohon „Wall Street Journal“ në një shkrim të madh hulumtues, i cili nuk ndalet te gazi. Në të ka edhe një fjali që, sipas dëshmitarëve, e ka thënë vetë ambasadorja, e në Bukuresht e lexuan si kërcënim: „Mund ta bëjmë këtë me cilindo vend që duam. Mund ta bëjmë edhe këtu.“

Lobisti që të gjithë e mendonin për shef kabineti

Sipas gazetës, në takimet e ambasadores rregullisht ulej Christos Marafatsos, lobist i Aktor-it, ndërsa roli i tij i vërtetë shpesh nuk u ishte thënë bashkëbiseduesve. Zyrtarë të huaj deklaruan se në takimet e nivelit më të lartë supozonin se ai ishte shef i kabinetit të saj. Marafatsos nga klientë të lidhur me Greqinë ka marrë më shumë se 440.000 dollarë, prej të cilave 160.000 drejtpërdrejt nga Aktor. Të dhënat zyrtare amerikane për lobim tregojnë se ai u regjistrua si lobist i Aktor-it vetëm disa ditë pasi Guilfoyle e mori detyrën në Athinë.

Edhe një detaj që flet vetë: drejtori i përgjithshëm i Aktor-it i mundësoi ambasadores udhëtim me avion privat deri në Bullgari.

Gjashtë miliardë dollarë në Shqipëri

Rezultati i lobimit është konkret. Aktor mori kontratë njëzetvjeçare për furnizim me LNG amerikan në Shqipëri, në vlerë prej gjashtë miliardë dollarësh, me projeksion fitimi para tatimit prej 1,8 miliardë eurosh gjatë dy dekadave. Firmat konkurrente pohojnë se ambasadorja i injoroi për t'ia lënë marrëveshjen Aktor-it. Dy dekada, në një vend me të cilin Maqedonia ndan kufi - dhe një ndërmjetës që të gjithë e mendonin për pjesë të ambasadës.

Guilfoyle - ish-prezantuese e Fox News dhe dikur e fejuara e Donald Trump Juniorit - mandatin e saj në Athinë e shfrytëzoi për promovimin agresiv të të ashtuquajturit „Korridor Vertikal i Gazit“. Ky është rruga nëpër të cilën gazi i lëngshëm amerikan nga terminalet greke do të udhëtonte në veri, përmes Bullgarisë dhe Rumanisë, deri në Ukrainë. Aktor, kompani ndërtimi greke që vetëm së fundmi ka hyrë në sektorin e gazit, u lidh me firma energjetike greke nën kontroll shtetëror dhe u imponua si ndërmjetësi kryesor i korridorit.

Darka në Athinë

Hetimi sjell edhe detaje nga një darkë në Athinë në mars të vitit 2026, në të cilën morën pjesë zyrtarë grekë dhe amerikanë. Sipas të paktën një pjesëmarrësi dhe burimeve të tjera që mësuan për ngjarjen menjëherë pas saj, Guilfoyle e përmendi rënien e afërt të qeverisë rumune dhe i tha ministrit grek të energjetikës Stavros Papastavrou: „Mund ta bëjmë këtë me cilindo vend që duam. Mund ta bëjmë edhe këtu.“ Ministri, sipas të njëjtave burime, u përgjigj se SHBA-ja nuk mund të ndërrojë qeveri që e kanë zgjedhur qytetarët në zgjedhje.

Avokati i ambasadores e kundërshton këtë përshkrim të bisedës. I hedh poshtë edhe akuzat për favorizim: të gjitha takimet, thotë ai, janë caktuar përmes kanaleve zyrtare, ndërsa Guilfoyle ka bashkëpunuar në mënyrë të barabartë me të gjitha kompanitë e sektorit energjetik. Incizim nga darka në Athinë deri tani nuk është shfaqur në publik.

Qeveria që nuk donte gaz të shtrenjtë

Tani pjesa rumune e historisë. Qeveria e kryeministrit Ilie Bolojan, në pushtet që nga qershori i vitit 2025, ra më 5 maj 2026, pasi Partia Socialdemokrate (PSD) doli nga koalicioni dhe e mbështeti votimin për mosbesim bashkë me AUR-in e djathtë. Propozimi kaloi me 281 vota „për“ dhe vetëm katër „kundër“.

Në muajt para rënies, Bolojan refuzonte ta shndërronte memorandumin e nëntorit 2025 në kontratë detyruese. Me atë memorandum, Transgaz-i rumun dhe kompania Nova Power & Gas planifikonin të importonin nga Atlantic-SEE LNG deri në 1,4 milionë tonë gaz amerikan në vit - me çmime dukshëm më të larta se ato të tregut. Ministri i atëhershëm i energjetikës Bogdan Ivan në janar u shkroi presidentit dhe kryeministrit duke kërkuar autorizime të shprehura për ta lidhur marrëveshjen. E kjo edhe pse Rumania prodhon gazin e vet, ndërsa nga viti 2027 pret sasi të mëdha nga projekti i Detit të Zi Neptun Deep.

Më 31 mars 2026, pesë javë para rënies së qeverisë, Guilfoyle ishte në Bukuresht në një konferencë energjetike të organizuar nga The Economist. Po atë mbrëmje u filmua në restorantin Isoletta në darkë me liderin e PSD-së Sorin Grindeanu, ministrin Bogdan Ivan dhe këshilltarin presidencial Florin Vladica. Fotografitë dhe videoja shpejt rrodhën në publik.

Grindeanu konfirmoi se në darkë është folur për rolin e mundshëm transitor të Rumanisë në Korridorin Vertikal, por pohimet se është marrë vesh rrëzimi i qeverisë i quajti trillim i pastër. Senatori i AUR-it Petrișor Peiu, i cili mori pjesë në shkrimin e propozimit për mosbesim, deklaroi se Guilfoyle nuk kontribuoi me asnjë ide dhe se nuk ishte mes 281 deputetëve që votuan kundër kryeministrit.

Prova nuk ka - fakte ka

Dokumente zyrtare që do të provonin se Uashingtoni e ka rrëzuar drejtpërdrejt qeverinë rumune nuk ekzistojnë. Vetë „Wall Street Journal“ këtë as nuk e pohon - gazeta dëshmon për atë që ambasadorja fliste dhe bënte ndërsa e shtynte në mënyrë agresive gazin amerikan përmes një ndërmjetësi privat të privilegjuar. Një pjesë e mediave rumune menjëherë i lidhën deklaratën e Athinës, memorandumin e panënshkruar, darkën e filmuar dhe rënien e Bolojanit në maj. Të tjera, mes tyre gazeta Evenimentul Zilei, i akuzuan kolegët se po e teprojnë në bazë të një paragrafi anonim.

Por edhe pa teori konspirative, faktet e konfirmuara janë mjaft të pakëndshme: lobisti i një firme private ulej pranë ambasadores amerikane, kompania greke mori marrëveshje miliardëshe, memorandumi për gazin e shtrenjtë kurrë nuk u bë kontratë, ndërsa qeveria që e refuzoi shpejt pas kësaj ra. Kur herën tjetër ndonjë diplomat të vijë në Ballkan të flasë për „siguri energjetike“, vlen të pyetet edhe diçka tjetër përveç çmimit të gazit: kush ulet pranë tij në tavolinë dhe kartëvizitën e kujt mban?