Kavadartsi üç gün boyunca "Tikveş Bağbozumu"nu kutluyor - karnaval, tadımlar, müzik, şehir merkezinde hasat sofrası. Birkaç kilometre ötede, bağlarda ürünün bir bölümü toplanmadan çürüyor. Birkaç gün önce sağanak, dolu ve şiddetli rüzgârla gelen fırtına Tikveş bölgesini vurdu ve çiftçilerin ürününü tam hasat öncesinde döktü.

"Köy yanıyor, nine saçını tarıyor," diyor bağcı Gordana Stoşiç. Çiftçi Dragi Dzalev daha dolaysız: "Ne bağbozumu, bu yas bozumu; kimin için söyleyecekler - kandırılmış Strumitsalılar için mi, kandırılmış Tikveşliler için mi? Sıra Koçani'de."

Bakanın rakamları

Tarım Bakanı Borçe Serafimovski Kavadartsi'den üzüm fiyatının bu yıl yüzde 25 daha yüksek olduğunu ve alımın sürdüğünü duyurdu. Kuraklık, elverişsiz iklim koşulları ve fırtınalar nedeniyle 90 ila 100 milyon kilogramlık alım bekliyor. Karşılaştırma için: geçen yıl yaklaşık 113 milyon kilogram şaraplık üzüm alınmıştı.

Yani ürün en az 13 milyon kilogram daha az. Bu aynı zamanda üzüm fazlası bahanesinin - şaraphanelerin almak istemediği her sonbahar çıkarılan bahanenin - bu yıl geçerli olmayacağı anlamına geliyor. Daha az üzüm, daha yüksek fiyat, Kalkınma Bankası üzerinden doğrudan şaraphanelere vranets alımı için yaklaşık 540 milyon denarlık kredi hattı.

Kâğıt üzerinde her şey oturuyor. Tarlada oturmuyor.

Hesap nerede patlıyor

Bağcıların işaret ettiği sorun öncelikle fiyat değil. Üreticilerin bir bölümünün "vranets" ve "kratoşiya" çeşitleri için hiç satış sözleşmesi yok. Kötü yılla imkânsız yıl arasındaki fark bu - ne alacağını bilen bağcı hesap yapabilir; kime satacağını bilmeyen bağcı hiçbir şey planlayamaz.

Fırtınadan en ciddi hasar Berovo, Gevgeli, Valandovo, Radoviş ve Probiştip çevresinde; Kavadartsi-Negotino bölgesinde de ek hasar var. Dolu ve rüzgâr salkımlara, sürgünlere ve yapraklara zarar verdi; mekanik olarak zedelenmiş taneler çatlama ve çürüme riski taşıyor. Bu, daha düşük verim ve daha zayıf şeker oranı demek - ödemenin yapıldığı iki parametre.

Etkilenen yalnızca bağcılar değil. Pelagonya'da biber ve tütünde hasar bildirildi, tütün üreticileri yüzde 100'e varan kayıptan söz ediyor. Üretimin önemli bölümünün seralarda olduğu Strumitsa çevresinde hasar daha az, ama oradaki sorun başka: Çiftçiler Birliği başkanı Risto Velkov'a göre, ayvar biberi için kilogram başına anlaşılan 30 denarlık alım fiyatına sahada uyulmuyor.

Aynı şehirden iki tablo

Kavadartsi Belediye Başkanı Mitko Yançev bu yılın öncekilerden ne daha kötü ne daha düzensiz olduğunu, hükümet ve bakanlığın azami özen gösterdiğini ve 2027'de şaraphanelerle anlaşarak bir damıtımevi kurulmasını beklediğini söylüyor. Şaraphanelerin geçen yıldan şarap stoku bulunduğunu doğruluyor.

O stoklar tüm hikâyeyi tek cümlede anlatıyor. Mahzenler geçen yılın şarabını satmadıysa, bu yılın üzümünü koyacak yerleri yok - ve bunu hiçbir şenlik çözmüyor. Bu yüzden kamuoyunda bağbozumunu boykot çağrıları çıktı; her analizden ağır bir mesajla: "Önce alım, sonra şarkı."