ЕУ му постави ултиматум на Meta: исклучи ги зависничките функции или плати – а кај нас никој не прашува

Европската комисија му постави ултиматум на Meta: или преправете ги функциите што ги прават Facebook и Instagram зависнички, или платете казна. За првпат еден регулатор официјално именува тоа што секој корисник го чувствува секој ден – бесконечното скролање не е случајно, туку дизајнирано.

Според Комисијата, Meta го прекршува европскиот Закон за дигитални услуги (DSA) преку функции како бесконечно скролање, автоматско пуштање видеа, туркачки известувања и високо персонализирани алгоритми за препораки. Тие, се вели, го хранат нагонот корисникот да продолжи да скрола и го префрлаат мозокот во „режим на автопилот“ – состојба што води кон нездрави навики и присилно користење.

Најтешкото обвинување се однесува на децата. Комисијата тврди дека Meta игнорирала докази за тоа колку време малолетници поминуваат на Instagram и Facebook доцна во ноќта, и како функции како Reels и Stories поттикнуваат прекумерна употреба. Алатките за управување со времето, дури и оние вклучени однапред за тинејџери, лесно се отфрлаат и не носат никакво вистинско намалување на користењето, заклучува регулаторот.

Ова не е апстрактна борба во Брисел. Истите тие функции ги отвораат и децата во Скопје, Тетово и Битола секоја вечер, на истите тие апликации. Разликата е што ЕУ има закон и казни со кои може да притисне, а нашиот регион гледа однадвор како некој друг им ги брани корисниците. Дали кај нас воопшто некој ја поставува истата дилема – или чекаме Брисел да ја реши наместо нас?

Meta сега мора да ги оневозможи клучните зависнички функции или да се соочи со казна што според DSA може да достигне проценти од глобалниот приход. Компанијата веќе неколку пати ваквите одлуки ги нарекуваше преувеличени. Но овој пат прашањето не е дали функциите се зависнички – тоа регулаторот веќе го тврди – туку колку долго Meta може да игра на одолговлекување пред казната да стане поскапа од самата промена.