Приказна која ги запали социјалните мрежи: американски генерал наводно одбил да му ги даде нуклеарните кодови на Доналд Трамп за време на кризата со Иран. Белата куќа категорично демантира. Но дали приказната е важна дури и ако не е вистинита?

Наративот потекнува од Лари Џонсон, поранешен офицер на ЦИА, кој во подкастот „Judging Freedom” тврдеше дека на состанокот во Белата куќа на 18 април генералот Ден Кејн, претседател на Здружените началници, одбил наредба на претседателот. Снимка на генералот како оди низ дворот на Белата куќа со наведена глава беше претставена како „доказ.”

Факти наспроти наративи

Ниту еден кредибилен медиум или владин функционер не потврдил дека Трамп барал активирање на нуклеарниот арсенал. Дури и републиканскиот сенатор Том Тилис рече дека би му „требала потврда од неколку извори” пред воопшто да коментира.

Самата структура на американската нуклеарна команда го побива драматичниот сценарио. Претседателот на Здружените началници е советник, не оперативен командант. Законски издадена претседателска наредба мора да се изврши – не може едноставно да се одбие на состанок. Такво нешто би било уставна криза без преседан.

А за кредибилитетот на Џонсон: поранешниот офицер на ЦИА редовно се појавува на руски државни медиуми и промовира про-кремловски наративи. Во 2017 година изнесе необосновани тврдења за британското разузнавање – тврдења кои и Лондон и Вашингтон ги отфрлија.

Приказната е класичен пример за тоа како функционира дезинформацијата: земи вистински настан (состанокот од 18 април), додај ја драматика (нуклеарни кодови), пласирај го преку наводен „инсајдер” – и остави интернетот сам да ја заврши работата. Дали е важно што не е потврдена? За милиони луѓе кои веќе ја споделија – воопшто не.