Грамот злато денес чини 128 евра. Една унца – 31,1 грам – се продава за 4.007 евра. Во последните месеци, златото го одржува своето патување кон новите рекорди со одмерена брзина – и сè повеќе балкански инвеститори го сметаат како единствено сигурно засолниште од политичките и финансиски бури кои не показуваат знак на смирување.

Растот на цената е поттикнат од три причини. Прво – геополитичките тензии околу Иран, Украина и Тајван. Кога инвеститорите гледаат опасност од ескалација, тие купуваат злато – и тоа е циклус кој се поправа сам себе. Второ – инфлациските стравувања во САД и Европа. Кога паричните централни банки сè уште не можат да тврдат дека инфлацијата е под контрола, златото добива побарувачка како хеџ. Трето – и можеби најважно – централните банки и инвестициските фондови ширум светот ги зголемуваат своите златни резерви.

Што предвидува Волстрит? Дополнително искачување над 5.000 долари за унца ако глобалните економски и политички ризици продолжат. Во еврота тоа би значело над 4.700 евра за унца. Тоа е тренд кој пред 5 години изгледаше неможен. Сега изгледа речиси неизбежен.

За Балканот златото има посебно значење. Кога народниот пословица вели „кој има злато, има избор” – тоа не е поетика. Тоа е традиционална стратегија на семејства кои преживеале неколку валутни кризи, неколку девалвации и неколку војни. Од таткото на дедото – до денешниот клиент на златарски златарска оруна, златото и понатаму ја има истата функција.

Но проблемот е – малку семејства можат да си дозволат купување на злато по цена од 128 евра за грам. Како да дојде до средниот клас? Не може. Можат само богатите, само инвестициските фондови, само централните банки. Затоа кога еден аналитичар вели „златото е сигурен избор”, тоа важи за оној кој има што да заштеди. За оние со просечна плата од 700 евра и наем од 350 – златото е парче од хороскоп, не од реалноста.

Прашањето кое останува без одговор е – што ќе се случи кога геополитичките тензии ќе се смират? Историјата вели дека златото потоа паѓа. Дали тоа ќе се случи во 2026? Сите аналитичари тврдат дека не. Но и сите аналитичари во 2008 година тврдеа дека пазарот на недвижности нема да падне. Историјата ги има свои сурпризи.