Brent крудо за јулска испорака – 105,76 долари по барел. Преку 4 проценти раст за еден ден. Само минатата седмица цената беше пад до 96 долари кога постоеа надежи за дипломатско решение на тензијата САД-Иран. Сега – реалноста удри назад.

Преговорите околу Ормускиот теснец покажаа „малку напредок”. Доналд Трамп го опиша последниот ирански одговор како „целосно неприфатлив” и врати закани на масата. Иран на свој ред го одби американскиот предлог. Бенјамин Нетанјаху изјави дека израелскиот конфликт ќе „продолжува” додека прашањето на иранската нуклеарна програма не биде решено.

Аналитичарите потенцираат – ова не е краткорочна цена. Кризата може да трае. Ако теснецот сосема се затвори – сценарио кое не е невозможно – анализите предвидуваат цена од 150 долари по барел. Тоа е раст од уште 40 проценти од сегашната. Глобална рецесија. И уште по-високи цени на сè – од дизел до брашно до резервни делови.

Зошто Ормускиот теснец? Затоа што „значителен дел” од глобалниот извоз на нафта и гас минува низ него. Меѓу 10 и 12 милиони барели дневно. Ако се затвори, не само Иран губи извозот. Сите земји-извозници во Заливот – Саудиска Арабија, ОАЕ, Кувајт – се затворени.

За Балканот ова е директен удар. Нашата нафта се увезува преку грчки и средоземноморски рути – но цената е глобална. Кога Brent ќе пробие 105 долари, дизелот на цените на пумпите ќе оди нагоре во рок од 7-10 дена. Транспортот ќе поскапи. Храната ќе поскапи. Сè.

Уште една засегната страна – јужнокорејските акции, кои паднаа. Корејските компании зависат од стабилен извоз и низа индустрии се поврзани со енергијата. Кога цената на нафтата не е стабилна, и инвеститорите бегаат од акции на компании со високи енергетски трошоци.

Македонија нема свои нафтени резерви на ниво на кое може да реагира. Нема ниту значајни стратешки резерви. Кога глобалните цени ќе скокнат, и нашиот буџет, и нашите граѓани плаќаат – со закаснување од недела или две. Тоа е цената на еден глобален конфликт во кој ние не учествуваме – но кој не остава да остане настрана.