Цената на златото повторно над 4.000 евра за унца. Тоа значи околу 128-130 евра по грам. Историски рекорд, и одраз на сè – инфлација, геополитика, недоверба во хартиените валути. Сите се вратени на старата вистина – кога светот гори, златото тежи.

Што ги турка цените нагоре? Експертите ги набројуваат факторите. Геополитички тензии – конфликтот САД-Иран, војната во Украина, можни сценарија околу Тајван. Инфлациски притисоци – и покрај падот на стапките во ЕУ и САД, основните цени остануваат високи. Одлуките на централните банки – доколку Fed или ЕЦБ ги намалат каматните стапки, златото станува уште поатрактивно. Движењето на американскиот долар – кога доларот слабее, златото расте.

Балканот реагира на свој начин. Според лиценцираните трговци, последните месеци граѓаните се повеќе купуваат инвестициско злато – златни плочки и монети како форма на штедење. Тоа е знак на стара балканска навика – кога не веруваш во банка, веруваш во метал.

Не сите аналитичари се оптимистички. Дел предупредуваат – пазарот е непредвидлив. Цената може да продолжи да расте, но може и да коригира за 5-10 проценти за неколку дена. Тие што купуваат сега, на исклучително висока цена, можат да изгубат – на краток и среден рок. Историјата има примери – и за 1980-та, и за 2011-та.

За домаќинствата на Балканот ова е симптом. Кога златото е над 4.000 евра, тоа значи дека малите штедници бараат начин да го заштитат своето. Денарите се чуваат, евро се купува, златни плочки се вадат од сефови. Тоа не е знак за прогрес – туку за страв. И страв обично не лаже.

Што следи? Зависи од централните банки и геополитичките настани. Ако се отвори нов крупен конфликт, цената лесно може да оди над 4.500 евра. Ако се смират односите САД-Иран и САД-Кина, можен е и пад под 3.700 евра. Помеѓу овие две сценарија, балканскиот штедач патува со плочка во ракав.