Иран гаѓа танкери во Хормузскиот теснец, САД потопија пет ирански брода: Двете страни објавуваат победи, никој не признава загуба

Кога една држава ќе почне да гаѓа танкери во Хормузскиот теснец, тоа не е локален инцидент. Тоа е рака ставена на грлото на светската економија, затоа што низ тој теснец поминува петтина од светската нафта.

Иранската Револуционерна гарда соопшти дека нејзините сили гаѓале два американски брода и осум танкери за нафта во теснецот. Во соопштението пренесено од иранска новинска агенција стои дека морнарицата нападнала бродови „како одговор на агресијата и злобата на американската терористичка војска“. Уште десет брода биле нападнати затоа што, според Техеран, се обиделе да поминат низ „забранета и небезбедна зона“ – обид кој наводно бил поттикнат и поддржан од Вашингтон.

Од американска страна, приказната се раскажува обратно. Централната команда на САД соопшти дека уништила пет ирански нафтени танкери, и тоа како одговор на тоа што Иран во претходните денови двапати гаѓал американски воен брод со балистички ракети. Бродот, велат, успешно ги избегнал обидите за напад и продолжил да патролира. „Ниту еден припадник на американскиот персонал не е повреден“, стои во нивната објава.

Две соопштенија, ниту едно независно око

Забележете што недостига овде. Двете страни соопштуваат за сопствените успеси, никој не соопштува за сопствените загуби, и нема независен извор кој ги брои погодените бродови. Иран вели дека погодил десетина. САД велат дека уништиле пет ирански танкери и дека нивниот брод е недопрен. Некој од двајцата не ја кажува целата вистина, а можеби ниту едниот.

Она што не е спорно е дека Техеран тврди оти теснецот останува под негов „силен и авторитативен надзор“. Тоа е реченица напишана за пазарите, не за војската. Хормузскиот теснец е најтесното место во светската трговија со нафта, и секое соопштение што ѝ кажува на бродската индустрија дека патот е несигурен, вреди повеќе од испукана ракета.

Иранската „флота во сенка“ – танкерите со кои Техеран ги заобиколува санкциите – сега за прв пат е директна цел. Тоа е нова фаза. Досега санкциите се спроведуваа со документи и списоци; сега се спроведуваат со експлозив. Кога една страна ќе почне да ги потопува бродовите на другата наместо да ги запишува во регистар, назад кон хартијата се враќа тешко.

Останува да се види колку долго ќе трае оваа размена на соопштенија пред некој да пресмета дека еден потонат брод е поевтин од уште едно повлекување. Балканот ја знае оваа сцена: две страни што објавуваат победи, ниту една што признава загуба, и мапа што полека се менува додека сите гледаат во соопштенијата.