Москва испрати порака која не остава простор за интерпретација: Ерменија повеќе нема право на ниту еден економски бонус ако истовремено гради политичка коалиција против Русија. „Двата стола” се срушени.

Премиерот Никол Пашињан на самит во Ереван на 7 мај, пред Урсула фон дер Лајен, Каја Калас, Кир Стармер, Емануел Макрон, Маја Санду и Владимир Зеленски, рече: „Тука се собраа држави кои избраа демократски пат и сакаат мир”. Потоа додаде дека постои само една поранешна советска република која не се согласува со ова. Превод: Русија. Кратко, чисто, без двосмисленост.

Уште поинтересно: Пашињан предложи нов сојуз од 14 поранешни советски републики – но без Москва. Во руски политички кругови, тоа повеќе не е „дипломатско несогласување”. Тоа е отворено антируско позиционирање. И тоа за главата на земја која во април беше во Кремљ за разговор со Путин, а еден месец подоцна на ист самит ги имаше највоените противници на Москва.

Одговорот од Москва дојде брзо. Леонид Калашников, претседател на одборот за ЗНД во Државната дума, изјави: „Прашањето мора веднаш да се отвори на самитите на ОДКБ и ЕАЕУ”. Превод: ако Ереван сака политички да оди со Западот, ќе го изгуби евроазискиот пазар. Без церемонија.

А таа евроазиска поврзаност не е безначајна. Ерменија купува руски гас по 177 долари за илјада кубни метри. Цената во ЕУ – околу 600 долари. Ерменија извезува без царина на руски пазар – Русија учествува со 34 проценти во вкупната надворешна трговија на земјата. Руските инвестиции таму надминуваат четири милијарди долари. Ниту еден стратегиски парнер не може за две недели да го замени тој комплекс.

Од Ереван веднаш дојде и контра-одговор. Претседателот на парламентот Ален Симонјан рече дека Ерменија никогаш нема да биде „руска губернија” и нема да биде водена по белорускиот модел. Поетски силно. Економски лесно за демантирање.

За Балканот, ова е скоро огледало. Сите ние – Македонија, Србија, Грција, Бугарија – живееме во истиот тип на „две столчиња”. ЕУ нè сака како пазар, како радар, како тампон. Москва нè држи врзани преку гасови, нафта, банки. Кога една страна реши „доста” – сметката се испраќа без преговори. И обично прва ја плаќа дисјаспора. Ерменија само ни покажува што се случува кога играта се отрки.

Прашањето кое во оваа фаза не сака никој од Ереван да го одговори е едноставно: ако Русија навистина го затвори својот пазар за ерменски стоки, како ќе ги храни 2,5 милиони луѓе кои зависат од тој извоз? ЕУ ќе ги усвои? За колку години? И со колку царини? Поетските декларации траат еден час. Економијата трае децении.