Конфедерацијата на синдикални организации на Македонија (КСОМ) ѝ испрати порака на градоначалникот на Скопје: јавното сообраќајно претпријатие ЈСП функционира со внатрешен проблем кој веќе генерирал стотици правни предмети. Генералниот секретар на синдикатот, Гоце Делчев Тодев, го искажа со една иронична реченица: „Орце треба да го подбере директорот на ЈСП – Муслиманите да возат на Задушница, Христијаните на Бајрам.”

Зад иронијата стои реален проблем. ЈСП има 360 возачи на автобуси – и од нив 107 се муслимани. Тоа е речиси 30% од работната сила. На христијански верски празници (Велигден, Задушница, Божиќ), традиционално автобусите се ставаат во режим со помалку линии – но кога Курбан Бајрам падне во работен ден, истиот режим не се применува. Резултат: муслиманите се принудени да возат на својот најзначаен празник.

Тоа е технички проблем со сериозен морален товар. Во земја која се претставува како мултикултурна, и каде Уставот гарантира верска еднаквост, не може да биде неутрално дека едни верници можат да го имаат празникот, а други мора да возат автобус. Тоа не е дискриминација „по закон”, но е дискриминација „во пракса”.

Тоа не е и единствениот проблем во ЈСП. Според синдикалците, постојат над 350 правни предмети поднесени до суд против претпријатието – со помош на седум адвокати. Главните точки на спорот: неисплатени надоместоци за празници, неправилно пресметани надоместоци за прекувремена работа, надоместоци за работа во ноќно време. Тоа е огромна цифра за едно претпријатие со неколку илјади вработени.

КСОМ бара вонредна инспекција од Трудовата инспекција. Тоа е логичен потег – кога стотици работници одат на суд за иста повреда на правата, тоа не е серија на индивидуални случаи, тоа е системски проблем во раководната политика. Тоа што е особено впечатливо – според синдикатот, раководството на ЈСП одбива да разговара со независните синдикати, и тоа создава тивка тензија пред еден потенцијален поголем работнички спор.

Тоа е и тест за градоначалникот Орце Ѓорѓиевски. Зошто? Затоа што ЈСП е под надлежност на градот Скопје. Кога стотици вработени водат судски процеси против претпријатие кое е под градска надлежност, градоначалникот не може да биде неутрален. Тоа значи: или ќе ги поддржи работниците и ќе бара промени во раководството, или ќе ги остави да си ги вадат правата сами по сите можни институции. Дотогаш, реториката за „градот со душа” се претвара во апликација за политички ПР.